Adam Bartosiewicz rozmawia z Radomirem Szarańcem o dużej nowelizacji ustawy o doradztwie podatkowym, która wchodzi w życie 1 marca 2026 roku. Rozszerzenie uprawnień, nowe kary dyscyplinarne, skreślenie z listy za niepłacenie składek, B2B wreszcie usankcjonowane, dłuższe przechowywanie dokumentacji i togi od 2027 roku – wszystko, co musisz wiedzieć o zmianach w jednym miejscu.
Jeśli planujesz zdawać egzamin na doradcę podatkowego – to materiał obowiązkowy.
Zostań doradcą podatkowym Egzamin na doradcę podatkowego to duże wyzwanie. Ogrom materiału. Musisz go przyswoić równolegle pracując, masz też obowiązki rodzinne. Rozumiemy to doskonale. Właśnie z taką myślą stworzyliśmy nasz kurs oraz całą platformę, które sprawnie i efektywnie przygotują Cię do egzaminu.
Transkrypcja
Adam Bartosiewicz: Pierwszego marca 2026 roku wejdzie w życie nowelizacja ustawy o doradztwie podatkowym. To jedna z większych obszarowo, jeżeli tak można powiedzieć, nowelizacji tej ustawy w ostatnich czasach. Nowelizacja ta dotyka wielu kwestii, jednak można powiedzieć, że z jednej strony dotyczy kwestii związanych z egzaminem na doradcę podatkowego i generalnie z procesem zdobywania uprawnień zawodowych, a z drugiej części dotyczy kwestii pozostałych. W tym odcinku chciałbym porozmawiać z moim gościem o tych pozostałych zmianach w ustawie o doradztwie podatkowym. A moim gościem jest dzisiaj Radomir Szaraniec. Doradca podatkowy, doradca restrukturyzacyjny, wspólnik w kancelarii Wroński i Szaraniec, spółce doradztwa podatkowego, członek organów samorządu zawodowego doradców podatkowych i osoba zaangażowana ze strony samorządowej w prace nad nowelizacją. Można zatem powiedzieć, że jak najbardziej właściwy i wysoce kompetentny gość w tych sprawach, o których będziemy rozmawiać. Cześć Radomirze.
Radomir Szaraniec: Cześć Adamie, dzień dobry, dobry wieczór państwu. Bardzo mi miło za uznanie mnie za osobę jedną z bardziej kompetentnych, ale faktycznie mogę powiedzieć, że kwestie związane z nowelizacją ustawy, przynajmniej tą ostatnią, to jest swego czasu swego rodzaju neverending story, ponieważ zaczęliśmy tak na dobrą sprawę w 2018 roku i nareszcie udało nam się doprowadzić w jakiś sposób do pewnej finalizacji, przynajmniej części postulatów, które my jako środowisko doradców podatkowych mieliśmy.
Dziękuję Radomirze. No mogę powiedzieć w pewnym sensie, że trochę wyprzedziłeś moje pytanie, bo chciałem właśnie zapytać o to, jak, jak długi, ale też i jak trudny był ten cały proces prac nad ustawą nowelizacyjną. No właśnie z perspektywy tej strony samorządowej, no bo przecież wiemy, że samorząd doradców podatkowych był mocno zaangażowany w prace nad tą ustawą. No tak jak mówisz, pierwsze prace zaczęły się w 2018 roku, ustawa została uchwalona jesienią 2025 roku, więc to naprawdę szmat czasu, ale no może możesz się podzielić jakimiś takimi najbardziej istotnymi, nie wiem, zdarzeniami, sytuacjami, które zapadły ci w pamięć, no z takiej właśnie perspektywy tego procesu zaangażowania ze strony samorządowej w prace, w prace nad tą nowelizacją.
Oczywiście. Więc tak naprawdę prace nad nowelizacją ustawy, po można powiedzieć obronie w 2014 roku zawodu jako takiego – ponieważ część z państwa być może nie pamięta, ale przypominam, że w 2014 roku mieliśmy taką szeroką deregulację różnych dziedzin życia i między innymi dotyczyło to kwestii właśnie samorządu doradców podatkowego. Wtedy się ważyły losy naszej ustawy i w ogóle zawodu jako takiego. Były pomysły, aby w ogóle uwolnić doradztwo podatkowe całkowicie, żeby zlikwidować samorząd doradztwa podatkowego. Wtedy przewodniczącym Krajowej Rady Doradców Podatkowych był kolega Tomasz Michalik i w czasach jego kadencji szczęśliwie samorząd jako taki się ostał, zamysły deregulatorów zostały powstrzymane. Ale w 2018 roku, czyli w trakcie już piątej kadencji Krajowej Rady Doradców Podatkowych, zaraz na samym początku, kiedy przewodniczącym był profesor Adam Mariański, Krajowa Rada powołała specjalną komisję do uchwalenia projektu zmian, ponieważ uznaliśmy, że my jako samorząd powinniśmy wyjść z tym impulsem do Ministerstwa Finansów, które jest, które ze strony rządowej nadzoruje samorząd doradców podatkowych. I faktycznie w 2019 roku taki projekt kompleksowy zmiany ustawy został przygotowany i przedłożony ministerstwu jako nasza propozycja do rozmów. I faktycznie te rozmowy były prowadzone z różnym natężeniem. Oczywiście muszą państwo wiedzieć, że to nie są łatwe rozmowy, ponieważ to, że samorząd zawodowy ma jakieś propozycje, to wcale nie oznacza, że strona rządowa te propozycje uznaje. A przecież bez akceptacji pomysłu przez stronę rządową przeprowadzenie takich zmian jest praktycznie niemożliwe. Zatem 2018 rok do 2022 roku, czyli cała piąta kadencja, to było przygotowanie projektu i rozpoczęcie rozmów z Ministerstwem Finansów. Ze względu na przeróżne perturbacje po stronie Ministerstwa Finansów, te rozmowy były prowadzone z różną intensywnością. I w 2022 roku rozpoczęła się szósta kadencja Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Przewodniczącym został Andrzej Ladziński i wtedy dalej już były prowadzone te rozmowy. Trochę się zmieniła koncepcja. Powołaliśmy trzy takie zespoły stricte problemowe. Jeden dotyczył kwestii związanych z wykonywaniem zawodu, drugi zespół skupił się na kwestiach dotyczących zagadnień etyki samorządu, postępowań dyscyplinarnych, a trzeci zajmował się ogólnymi pozostałymi kwestiami. I też no należy pamiętać, że na przełomie 23. i 24. roku doszło do zmiany, do zmiany po stronie rządowej, tak, tam po wyborach parlamentarnych były pewne perturbacje. Natomiast na jesieni 2024 roku ministerstwo przygotowało swój własny projekt i zaprezentowało ten projekt. On w części odpowiadał, odpowiadał temu, co przygotował samorząd. Tak uchylając rąbka kuchni – ustalono, że te rzeczy, które są niekontrowersyjne ze strony ministerstwa, znajdą się w projekcie nowelizacji. No i ta część, którą państwo widzą, to jest efekt tych, tych wspólnych ustaleń. Oczywiście ministerstwo położyło nacisk na, czy ze strony ministerstwa był główny nacisk na zmiany dotyczące komisji egzaminacyjnej i zasad przeprowadzenia egzaminu. Proszę zobaczyć, że po prezentacji projektu przez ministerstwo, tak naprawdę do skierowania do prac sejmowych, upłynął rok. Więc to też pokazuje, że nawet jeżeli już ze strony rządowej mamy pewien akcept, mamy jakiś projekt, to wcale te prace nie są, nie są takie proste i nie są takie szybkie. Natomiast szczęśliwie udało się doprowadzić jeszcze za czasów szóstej kadencji do zmian. Te, ta ustawa została przyjęta. Owszem były też pewne obawy, czy ta ustawa zostanie podpisana przez Pana Prezydenta, ale szczęśliwie tutaj nie była, nie była to ustawa kontrowersyjna, znalazła akcept. W związku z czym szczęśliwie dobrnęliśmy do takiego punktu, że oto część postulatów środowiska doradców podatkowych została uwzględniona. Oczywiście w części też została przekształcona, no bo to jest kwestia pewnego kompromisu. Natomiast no dzięki temu możemy dziś już rozmawiać o tym, co, o tych zmianach, które wejdą w życie, a nie o postulatach, propozycjach, projektach. Zaczęła się już w tym roku kolejna, siódma kadencja Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Muszą państwo wiedzieć, że kadencje Krajowej Rady są czteroletnie. Natomiast zakładam, że i ta siódma kadencja też będzie pracowała nad kolejnymi zmianami, tymi, którymi się nie znalazły w tym pakiecie. To tak od strony uchwalania.
No tak, to prawda. Tak jak pamiętam, no postulaty środowiska doradców podatkowych, postulaty samorządu zawodowego oczywiście no były takie, że na pewno z radością przywitana zostałaby o wiele szersza nowelizacja. No to myślę, myślę, że wszyscy to wiemy. Zakładam, że samorząd zawodowy będzie dalej podejmował starania w kierunku przekonania decydentów o zasadności i konieczności takich zmian. Wiemy, że część zmian, które duża część środowiska uznawała za istotne, ostatecznie no one się nie znalazły w tej, w tej uchwalonej nowelizacji. No ale tak oceniając to, co udało się uchwalić – i to pomińmy na razie te przepisy dotyczące egzaminu, dotyczące uprawnień, dotyczące zdobywania uprawnień zawodowych – no to jak miałbyś wybrać taką jedną zmianę w tej nowelizacji, którą uznajesz za taką najbardziej istotną albo za taką najbardziej znaczącą, to, to jaka byłaby to twoim zdaniem zmiana?
Pozwolę sobie na dwie.
Dwie. Okej, dobra, no to jakie to są dwie najbardziej, dwie najbardziej istotne?
Pierwsza ogólna to faktycznie w artykule 2, ustęp 1, punkt 1 doszło do pewnego uszeregowania, ale też rozszerzenia i zostały przede wszystkim rozszerzenie tych uprawnień doradcy podatkowego na opłaty, co do których stosuje się Ordynację podatkową. Ponieważ wiesz doskonale, że to był problem, zwłaszcza dla tych doradców podatkowych, którzy reprezentują swoich klientów przed sądami administracyjnymi, bowiem zdarzało się niestety czasami, że składy orzekające uznawały, że doradca podatkowy w danej sprawie nie może reprezentować podatnika, bowiem sprawa dotyczyła na przykład daniny solidarnościowej, prawda, czy też tych opłat cukrowych, małpowych i sądy uznawały, że to nie są podatki w rozumieniu definicji.
Dokładnie. Chociaż myślę, że jakby ktoś powiedział o opłacie od środków spożywczych, to pewnie 95% odbiorców nie skojarzyłoby, że chodzi o nomen omen podatek cukrowy, prawda? No ale owszem, formalnie rzecz biorąc to były przecież opłaty. Chociaż tak naprawdę opłaty bardzo mocno przypominające, przypominające podatki. Więc myślę, że jak najbardziej zasadne jest to, aby mogły one leżeć, aby doradzanie i reprezentacja w tych sprawach mogła leżeć po stronie sądów. No to, no zgodzę się pewnie z tym, że to jest istotna zmiana. No ale to ta pierwsza, tak?
Danina solidarnościowa, przepraszam, że wpadnę ci w słowo, ale danina solidarnościowa, no tak naprawdę to jest podatek.
To jest podatek, prawda?
To jest, to, że zostało to nazwane daniną solidarnościową, to wiesz doskonale, no przecież…
Nie podnosimy podatków.
Tak, nie podnosimy podatków, bo drodzy państwo, żaden rząd w Polsce nie podnosi podatków, tylko i wyłącznie są…
Wprowadza opłaty.
Tak, wprowadza opłaty, wprowadza daniny, broń Boże, wprowadza… nie mamy podatku zdrowotnego, mamy składkę na ubezpieczenie zdrowotne, która jest uzależniona od formy opodatkowania, co nie ma nic wspólnego z podatkami. Ale to jest jedna zmiana. Natomiast druga, bardziej w kwestii samorządowej. Nie powiem o togach, bo to jakby to jest zupełnie inna rzecz, bo pewnie wszyscy czekają, że powiem, że nareszcie te togi. Ale nie, drodzy państwo.
A masz już togę?
Jeszcze nie, ale to już, to, to pewnie dojdziemy do tego, dlaczego jeszcze nie. Natomiast z punktu widzenia mojego, jako jak już wspomniałeś, pełniłem przez 8 lat funkcję sędziego sądu dyscyplinarnego, a później, później już bardziej w organach centralnych. Natomiast właśnie jako sędzia sądu dyscyplinarnego mieliśmy ogromny problem, ponieważ w innych samorządach zaufania publicznego, przede wszystkim w samorządzie adwokackim czy radcowskim, w katalogu kar jest kara pieniężna. Natomiast jeżeli doradca podatkowy popełniał jakiś delikt dyscyplinarny, to niestety sądy dyscyplinarne, sądy samorządowe miały do wyboru albo dwie lekkie kary, tak naprawdę w praktyce nieodczuwalne w żaden sposób, czyli upomnienie i naganę. To…
Wychowawcze takie kary.
No, oczywiście.
Samorząd sędzia, sędzia wyrozumiały, sprawiedliwy, ale łagodny.
Oczywiście. No więc mogliśmy upomnieć albo nawet zganić doradcę podatkowego. Natomiast dwie pozostałe kary, czyli zawieszenie prawa do wykonywania zawodu i pozbawienie prawa do wykonywania zawodu, no to już, to już bardzo…
To grubo, można powiedzieć kolokwialnie, tak?
Dokładnie. Więc no wbrew pozorom wprowadzenie tej kary pieniężnej, kiedy faktycznie widzimy, że jest naruszenie dyscyplinarne takie, które faktycznie zasługuje na ostrzejszą reakcję niż naganę, ale jednak jeszcze nie aż tak dolegliwe, żeby zawieszać prawo do wykonywania zawodu… No trzeba mieć świadomość, drodzy państwo, zawieszenie prawa do wykonywania zawodu jest karą bardzo uciążliwą, ponieważ doradca podatkowy z takim zawieszeniem nie może zarabiać, nie może świadczyć usług doradztwa podatkowego. Stąd paradoksalnie dla mnie to jest dość istotna zmiana i też te zmiany, te zmiany w kwestiach dyscyplinarnych, to jest, to jest bardzo istotne. Więc jakbym miał mówić o dwóch takich kluczowych, istotnych zmianach, to pierwsza to jest kwestia rozszerzenia uprawnień, to jest jakby fundamentalne dla, dla naszego zawodu. Ale już druga kwestia, to jest właśnie dla funkcjonowania samorządu zawodowego, to możliwość tutaj dodatkowych tych kwestii dyscyplinarnych, to jest, to jest bardzo istotne.
Jasne. Za chwilę na pewno o tym jeszcze chwilę odrębnie porozmawiamy. No ale to w takim razie wróćmy do tego pytania związanego z reprezentacją przed sądami. To czemu jeszcze nie masz togi?
Temu, a to z tego powodu, przepraszam drodzy państwo, że po pierwsze, nowelizacja wprowadza dla doradców podatkowych strój urzędowy, prawda, ale ten strój urzędowy doradca podatkowy będzie mógł stosować dopiero od 1 stycznia 2027 roku. Stąd owszem możemy zlecić uszycie stroju urzędowego, natomiast mamy ten problem, że jeszcze w chwili obecnej nie znamy koloru lamówki. Mianowicie strój urzędowy, czyli toga – strój, który będzie doradca podatkowy występujący przed sądami administracyjnymi, nie tylko będzie mógł, ale będzie miał obowiązek…
Wdziewać.
Wdziewać, tak. Więc do tak naprawdę przygotowania togi musimy wiedzieć, jaki kolor będzie miał żabot oraz lamówka. Osoby, które mają albo widziały radców prawnych, adwokatów, sędziów, prokuratorów, wiedzą o czym mówię. I tutaj z tego względu, że szczegóły dotyczące stroju urzędowego będzie określał Minister Sprawiedliwości, będziemy musieli czekać na rozporządzenie stosowne. No zakładam, że krój będzie standardowy, dokładnie taki, jaki mają inni pełnomocnicy profesjonalni. Natomiast…
Czyli odpowiednia liczba fałd?
Oczywiście.
O ile pamiętam, między innymi takie rzeczy określa rozporządzenie.
Tak. Natomiast pamiętajmy, drodzy państwo, że jeszcze rzecznicy patentowi również, którzy doczekali się nowelizacji swojej z kolei ustawy, są w takim… też, też doczekali się stroju urzędowego. Więc jesteśmy w pewnym wyścigu, kto jaki kolor żabotu, jaki kolor lamówki obstaluje. Wiem, że miałeś mnie o to nie pytać, ale ja, ja preferuję kolor złoty stonowany, ponieważ tak naprawdę, drodzy państwo, nie mamy zbyt wielkiej, wielkiego wyboru. Sędziowie mają kolor fioletowy, prokuratorzy kolor czerwony, adwokaci zielony, radcowie prawni niebieski – który my też jako samorząd w komunikacji zewnętrznej używamy, ale to jest kolor już zarezerwowany. Prokuratoria Generalna ma kolor błękitno-stalowy, jakkolwiek by to nie brzmiało, czy błękitno-szary. Żaboty biało-czerwone to już niestety domena Trybunałów. Więc tak na dobrą sprawę oczywiście niektórzy doradcy podatkowi – pozdrawiam Alicję z tego miejsca – preferują kolor pomarańczowy. Natomiast no też pamiętajmy, że ten kolor nie może być znowu zbyt krzykliwy, nie może być zbyt… nie może być kanarkowożółty, nie może być jakoś, jakoś, jakoś tak…
Powinien licować z powagą zawodu.
Tak, z powagą sądu. Natomiast stare złoto, szacowne, stonowane…
Wiesz, no jak to się mówi, mężczyźni odróżniają cztery kolory, więc tak się zastanawiam, czy z punktu widzenia dużej części tej, tej, tej, tej męskiej samorządu zawodowego będzie jakaś istotna różnica między złotym a pomarańczowym. Ja oczywiście domyślam się, że z punktu widzenia wielu osób to jest drastyczna różnica pomiędzy złotym a pomarańczowym, no ale…
Myślę, że koleżanki nam pomogą. Przewaga wśród doradców podatkowych jest kobiet, przynajmniej wśród tych doradców podatkowych, którzy w ciągu ostatnich czterech lat uzyskiwali wpis na listę doradców podatkowych. I na podstawie ankiet, które przeprowadzaliśmy, wyszło nam, że istnieje tutaj delikatna przewaga płci pięknej w naszym zawodzie, przynajmniej wśród tych nowych osób, które zdobywają uprawnienia. Więc myślę, że my jako mężczyźni będziemy mogli skorzystać z pomocy naszych koleżanek.
Czy ten temat koloru lamówki i żabotu był dyskutowany podczas zjazdu? Bo wiemy przecież, że rozmawiamy kilka dni po, po Zwykłym Zjeździe Krajowej Izby Doradców Podatkowych. Zjazd wieloma kwestiami się zajmował. Czy to również było dyskutowane? Być może w kuluarach.
W kuluarach tak i owszem. Natomiast nie, jakoś nie było to na szczęście, nie był to jakiś temat drażliwy. Nie, nie, nie mieliśmy jakichś ogromnych scysji tutaj między sobą. Natomiast faktycznie tak, no z jednej strony należy się cieszyć, bo to jednak mimo wszystko jest nobilitacja. Nie oszukujmy się, strój urzędowy, można sobie mówić, że jakby to nie jest bardzo istotne, ale mimo wszystko no doradca podatkowy stający przed sądem administracyjnym będzie w równowadze, chociażby jak chodzi o strój, a mimo wszystko to jest pewna, pewna powaga instytucji i pewna jednak waga rytuałów sądowych. Wiesz doskonale, że imponderabilia się też liczą, jak to…
Oczywiście, no jakby doradca podatkowy, który będzie reprezentował klienta przed Trybunałem Sprawiedliwości, wreszcie będzie miał swoją togę. Wiesz doskonale, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma swoje zwyczaje, tam panują też… jeżeli się nie ma jakiejś togi swojej krajowej, to występuje się w jakiejś tam todze, która jest gdzieś tam w szatni. Więc nareszcie doradcy podatkowi będą mogli stawać w swoich krajowych strojach urzędowych i wreszcie pokażą się i faktycznie będą widoczni. Więc ja mówię, to nie fetyszyzowałbym togi jako takiej, ale jednak ja bardzo doceniam to, że nareszcie – choć wcale to nie było, to od razu uchylę rąbka tajemnicy – wcale to jeszcze rok temu nie było takie pewne, że w nowelizacji ustawy będzie wprowadzony strój urzędowy. Więc ja mówię, to, drodzy państwo, też powiedzmy sobie szczerze, nowi adepci, którzy będą mogli… pamiętajmy, strój urzędowy będzie tylko i wyłącznie do występowania przed sądami administracyjnymi, ale każdy doradca podatkowy będzie miał prawo do takiego stroju, więc jakby ten strój urzędowy w kancelarii, zawieszony…Może w urzędzie zrobi jakieś większe wrażenie.
Znaczy w urzędzie, wiesz…
No nie no, obowiązku oczywiście nie będzie, ale…
Ale przejeżdżając w drodze do sądu, z togą zawiniętą na ramieniu, wstępując do naczelnika urzędu skarbowego, być może przyda to pewnej powagi. Ale też zejdźmy teraz bardziej na…
Zejdźmy na ziemię, żebyśmy się za bardzo tym, tym, tym prestiżem, tym prestiżem i powagą nie napompowali. Mówiliśmy już o nowych uprawnieniach, mówiliśmy też o zjeździe i tutaj pytanie, bo mówiłeś, że temat tóg nie był kontrowersyjny, ale pozostając w kontekście uprawnień, uprawnień i być może, nie wiem, no zasad wykonywania zawodu też, chciałem cię zapytać o to, czy po pierwsze w samej nowelizacji znalazły się jakieś regulacje, które odnosiłyby się w jakikolwiek sposób do problematyki ewentualnego, w cudzysłowie, doradzania samorządowym organom podatkowym przez osoby, które także są doradcami podatkowymi na przykład? No bo wiemy, że czynność doradztwa podatkowego to to przecież nie jest. I czy zjazd się w jakikolwiek sposób próbował no trochę ponownie, czy trochę na nowo zająć tym tematem? Bo wiemy, że przecież ten temat kilka lat temu stanął na agendzie samorządowej.
Dokładnie cztery lata temu, podczas poprzedniego Zjazdu Krajowego, Zjazdu Doradców Podatkowych, faktycznie zostały przyjęte, były wprowadzone przepisy do Zasad Etyki Doradców Podatkowych, które wprost odnosiły się do kwestii dotyczących doradzania organom podatkowym. To, bo co do zasady jednostki samorządu terytorialnego jak najbardziej mogą korzystać z pomocy doradcy podatkowego, ale wtedy, kiedy nie wykonują imperium jako organ podatkowy na gruncie podatków i opłat lokalnych, podatku rolnego, podatku leśnego etc. W tym roku podczas tegorocznego zjazdu już ta kwestia nie była podnoszona, chociażby dlatego, że no jakby postawa ministerstwa wedle mojej wiedzy nie została… nie ma tutaj zmiany. Natomiast co istotne, we wrześniu 2025 roku, 3 września, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał sprawę, w której między innymi właśnie kwestia pomocy i doradzania organom podatkowym, tym samorządowym, była podnoszona. I tam Naczelny Sąd Administracyjny no nie miał żadnej wątpliwości, że te organy mogą korzystać z jakiejś pomocy. Natomiast oczywiście to nie oznacza, że podmiot, do którego organ zwrócił się nawet o pomoc, o jakieś wyjaśnienie jakiejś kwestii, nie oznacza to, że to jest stricte doradztwo na rzecz tego organu, bo i tak sąd stwierdził, że nawet jeżeli organ opiera się o jakieś opinie, stanowiska, o jakieś wyrażone przez zewnętrznych doradców kwestie rozwiązane dotyczące interpretacji przepisu, to i tak ostatecznie to organ po pierwsze prowadzi postępowanie, to organ, powtórzę, wydaje decyzję i uzasadnia tą decyzję, i ostatecznie to organ podatkowy podejmuje się rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Więc w tym roku akurat nie podnoszona, ta kwestia nie była podnoszona, no chociażby właśnie dlatego, że jakby zajmowaliśmy się innymi kwestiami, bardziej właśnie dostosowaniem zasad etyki do zmian w ustawie, bardziej zajmowaliśmy się kwestiami tego jak będą, jak będzie przyszłość chociażby ze względu na rozwój tych algorytmów językowych, tak, powszechnie nazywaną…
Sztuczną inteligencją.
Tak, sztuczną inteligencją. I to nas zajmowało w kwestiach takich przyszłości zawodu.
Bo w samej nowelizacji również nie ma żadnych przepisów w tym zakresie, prawda?
Tak, no ministerstwo, ministerstwo uchylając, bo to była jedyna, akurat ta, ta zmiana, ta jedna jedyna uchwała, która została zakwestionowana przez Ministerstwo Finansów cztery lata temu, to właśnie dotyczyła tego wprost wyrażonego zakazu. Ministerstwo wtedy stwierdziło, że jakby taki wprost zakaz w ogóle, po pierwsze raczej doradcy podatkowi nie doradzają organom podatkowym, a w szczególności tym organom podatkowym, które są w ramach Krajowej Administracji Skarbowej. Natomiast no, no jakby Ministerstwo Finansów uznało, że jest to niedozwolona ingerencja w zakres swobody działalności gospodarczej i że to nie było doprecyzowane. I też no proszę pamiętać o tym, że przecież doradcy podatkowi też czasem szkolą chociażby pracowników Krajowej Administracji Skarbowej, więc no jakby tutaj ta współpraca to nie jest to, że doradca podatkowy ściśle współpracuje z naczelnikiem urzędu skarbowego. No ale wiesz doskonale, że w niektórych zakresach doradcy podatkowi szkolą pracowników…
Musimy też, myślę, pamiętać o tym, że niektóre osoby pełniące funkcje po prostu w aparacie są doradcami podatkowymi, tak?
O, ale od razu powiem, że w nowelizacji wprost wybrzmiało, że osoba, tak, która ma tytuł – to już od razu powiedzmy, bo to też jest taka zmiana, bo to do tej pory to było na poziomie zasad etyki i jakby nie było to wprost powiedziane – ale teraz ministerstwo uznało za stosowne doprecyzowanie zmiany, że osoba, która posiada tytuł doradcy podatkowego, ale pracuje na rzecz organów skarbowych, no z mocy prawa ma zawieszone prawo do wykonywania zawodu. Więc tutaj jakby w tym zakresie ministerstwo wprost powiedziało.
Jasne. Przy okazji być może warto też wspomnieć, że jest zmiana, jeżeli chodzi o uprawnienia doradcy podatkowego, które mogą uzyskać członkowie komisji egzaminacyjnej, prawda?
Tak.
Bo o ile dobrze pamiętam, to chyba teraz po upływie dwóch lat bycia członkiem komisji egzaminacyjnej dopiero chyba można złożyć wniosek o wpis na listę, prawda?
Tak i to, to jest bardzo dobra zmiana, ponieważ no mieliśmy przypadki bardzo instrumentalnego korzystania, zwłaszcza przez osoby, które miały możliwość być desygnowane przez Ministerstwo Finansów do komisji egzaminacyjnej, w skład członków komisji egzaminacyjnej. I niestety zdarzały się przypadki nadużycia tego przepisu. I tu akurat bardzo dobrze ministerstwo to zauważyło i faktycznie ta ścieżka nie tyle, że została zamknięta, ile no jakby te warunki są na tyle, na tyle urealnione, że w tym momencie nie wystarczy wpisać się na miesiąc, nie wystarczy być delegowanym na miesiąc do komisji egzaminacyjnej, żeby już potem składać wniosek o wpis na listę doradców podatkowych. I to jest bardzo dobre, bo zresztą chyba zdaje się wspólnie nawet myśmy kiedyś, pamiętam, rozmawiali czy z Michałem Wilkiem o kwestiach dostępu do zawodu, już nie pamiętam, ale, ale zdaje się, że o te, o te, o tym też rozmawialiśmy i moja, mój osobiste, mój osobisty stosunek do tej…
Znam twoje osobiste zdanie.
Tak, to ja uważam, że to jest niedopuszczalne i to niestety jest to nadużywane. Ale na szczęście ministerstwo też to zauważyło i bardzo się cieszę i bardzo dziękuję, że ta furtka została bardziej domknięta, o tak to, tak to nazwijmy. Nie każdy od razu dostanie do niej kluczyk.
To może teraz Radomirze porozmawiajmy sobie jeszcze o dalszych niektórych zmianach. Mówiłeś już o tym, że za bardzo ważną zmianę uważasz to, że doradcy uzyskali uprawnienia zawodowe w zakresie doradzania, jeżeli chodzi o sprawy związane z opłatami, jeżeli chodzi o sprawy związane z daninami, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Jasne, to bardzo ważna rzecz. Natomiast tak trochę o pozostałych zmianach też chciałbym porozmawiać. To, co mnie zaciekawiło na przykład, to to, że przepisy, które mówią o uprawnieniach zawodowych, znaczy o kwestiach związanych ze zdobywaniem, ale także i z utratą uprawnień zawodowych, zostały uzupełnione o takie regulacje, które pozwalają na szybsze i bardziej elastyczne skreślenie niektórych osób z listy doradców podatkowych. No, mam tutaj na myśli to, że w pewnych sytuacjach istnieje możliwość skreślenia pewnych doradców podatkowych z listy no po prostu z urzędu, tak? Bez przeprowadzania postępowania przed sądem dyscyplinarnym, jak rozumiem. I to skreślenie z listy nie następuje jako następstwo orzeczenia kary dyscyplinarnej, tylko po prostu pewien fakt powoduje, że to skreślenie może nastąpić z urzędu, tak? O co tutaj chodzi?
Dokładnie. Mianowicie zostały wprowadzone tą nowelizacją uprawnienia, które na przykład radcowie prawni mają w swojej ustawie – i to też na tym się wzorowaliśmy. Mianowicie w sytuacji, kiedy doradca podatkowy zalega z opłatą składek w równowartości dwunastomiesięcznych składek… To nie oznacza, że musi nie płacić przez 12 miesięcy, ale jeżeli suma tej zaległości będzie równa równowartości dwunastomiesięcznych składek, wtedy z mocy prawa taka osoba będzie skreślana z listy doradców podatkowych. Bez konieczności przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego, bez konieczności angażowania rzecznika dyscyplinarnego, sądu dyscyplinarnego, bez ewentualnych później peregrynacji przed sądem apelacyjnym do spraw w Warszawie – to jest ten sąd apelacyjny, ten wydział pracy i ubezpieczeń społecznych, bo do tego sądu można się odwołać jeszcze od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. A zatem tak naprawdę skracamy rzecz no dość, że tak powiem, prostą do ustalenia i niebudzącą żadnych wątpliwości, tak? Czyli jeżeli doradca podatkowy nie wykonuje pewnego swego obowiązku ustawowego na rzecz samorządu – po prostu nie łoży składek, ewentualnie opłaca te składki w ten sposób, że nie wiem, płaci 10 złotych miesięcznie przez i po prostu więcej uważa za niestosowne zapłacenie większej składki – to tutaj bez uruchamiania tej dość jednak angażującej samorząd procedury, taki doradca podatkowy po prostu bywa skreślony. No jeżeli ktoś uważa, że chce tylko i wyłącznie czerpać z samorządu, a nie w drugą stronę też łożyć na ten samorząd, no to po prostu taka osoba siłą rzeczy sama stawia się poza nawiasem członków samorządu zawodowego. I to faktycznie, mając na uwadze tak naprawdę… ten nasz postulat był motywowany i ministerstwo faktycznie zweryfikowało dane, które przedstawiliśmy, był motywowany tym, że jakby bardzo duża liczba postępowań dyscyplinarnych to były postępowania właśnie z tym związane. A również też niektórzy – i to muszę przyznać bardzo z takim ogromnym smutkiem, niesmakiem – niektórzy doradcy podatkowi stosowali przeróżne wybiegi, nie opłacali tych składek w trakcie postępowań dyscyplinarnych, składali wniosek o skreślenie z listy, a potem chcieli się przywracać na listę, ponieważ doradca podatkowy, który zostanie skreślony z listy na swój wniosek, może w ciągu 5 lat złożyć wniosek o ponowny wpis itd. To już jakby są takie kruczki prawne. Więc ta zmiana ukróca nam co więcej, jeżeli jest prowadzone to postępowanie administracyjne, bo to jest w trybie postępowania administracyjnego wtedy Krajowa Rada Doradców Podatkowych, najprawdopodobniej komisja ochrony zawodu czy komisja do spraw nocnych (?) korporacyjnych będzie tą komisją, która w łonie Krajowej Rady będzie prowadziła takie postępowania, tak jak prowadzi postępowania o wpis na listę doradców podatkowych – no to na czas prowadzenia takiego postępowania ten wniosek o skreślenie z listy doradcy podatkowego jest zawieszany. I to jest akurat istotne z punktu widzenia też funkcjonowania samorządu. No bo jeżeli ktoś nie chce realizować tych swoich obowiązków, no to po prostu no nie chce być członkiem samorządu, jest to rzecz oczywista.
A spodziewasz się fali skreśleń? Czy raczej myślisz, że ten przepis zadziała jak bat i ludzie zaczną płacić?
Ostatnie powiedzmy, jak mówię, moja perspektywa jest szesnastoletnia z punktu widzenia zajmowania się tym problemem jako raz przez 8 lat członek sądu dyscyplinarnego oddziału zamiejscowego w Małopolskim Oddziale Krajowej Izby Doradców Podatkowych, jak i 8 lat jako członek Krajowej Rady Doradców Podatkowych, który się zajmował tymi sprawami dyscyplinarnymi. Przez te ostatnie 16 lat faktycznie dużo takich spraw się zakończyło i bardziej wydaje mi się, że to jest tylko kwestia już dyscyplinująca – taką mam nadzieję. Oczywiście jeszcze mamy różne takie postępowania, które nam trwają. No ale liczę na to, że już ci nieliczni doradcy podatkowi, którzy jeszcze gdzieś tam stosują takie wybiegi i tak naprawdę obstrukcję procesową, no jakby mając na uwadze, że mając tą świadomość, to po prostu… Tak naprawdę ja mam nadzieję, że to będzie tylko i wyłącznie straszak i że nie będziemy musieli sięgać, nie będzie wielu postępowań. No z tego względu, że oczywiście jeżeli ktoś nie chce być w samorządzie zawodowym, po prostu składa wniosek o skreślenie z listy i jakby mamy zamknięty temat. Co więcej powiem także to dla tych państwa, którzy chcą zostać doradcami podatkowymi: pamiętajcie drodzy państwo, że wewnętrzne reguły korporacyjne korporacji zawodowej – w tym sensie od razu mówię – przewidują możliwości, nie wiem, rozłożenia na raty, zawieszenia pobierania składki, umorzenia jeżeli są takie sytuacje, że doradca podatkowy nie zarabia, nie prowadzi działalności, są różne, różne losowe zdarzenia. Więc jakby doradcy podatkowi mają szeroki wachlarz możliwości, tylko muszą po prostu z nich skorzystać, a nie sam fakt nieopłacania składki i dopiero kiedy samorząd reaguje, to dopiero ja wtedy zaczynam mówić „o, nie mogłem płacić, bo coś się stało”, prawda?
To tak, znaczy powiem, że no czasami to też jest trochę tak, że niektórym się czasami zapomina, tak? No sam wiem z własnego przypadku, że naprawdę czasami po prostu gdzieś to umknie, tak. Płaci się na zaś z górką, a potem się okazuje, że górka się skończyła. No ale wiadomo, no jest to obowiązek każdego członka korporacji zawodowej.
Ci doradcy podatkowi, o których mówiliśmy przed chwilą, że korzystali z tej furtki w przepisach – oni mają dużą tendencję do nieopłacania składek. I jakby być może ten przepis też rozwiąże tą kwestię.
No to prawda. Przy czym myślę, że warto tutaj od razu powiedzieć, bo pewnie jest to kwestia istotna, no bo o wysokości składki decyduje generalnie Zjazd, prawda? I z tego co wiem, to Zjazd pozostawił wysokość składki członkowskiej bez zmian, prawda? Wiem, że różne były pomysły, pewnie niektórzy są z tego zadowoleni, inni pewnie są zadowoleni nieco mniej, ale ostatecznie wysokość tej składki póki co przynajmniej pozostała bez zmian, prawda?
Prawda. Tu składka nam się nie zmieniła. Oczywiście składkę podnieśliśmy 4 lata temu, natomiast przez wiele, wiele, wiele lat – pamiętasz doskonale też jako długoletni członek samorządu – więc ta składka przez wiele lat była na bardzo niskim poziomie. Najpierw 75 złotych, potem 80. Teraz została podniesiona do wysokości 120 złotych miesięcznie. Na tym ostatnim, siódmym Krajowym Zjeździe Doradców Podatkowych owszem były propozycje, bo zawsze się pojawiają takie propozycje i to między innymi też rozpala serca i umysły delegatów na Zjazd. Natomiast faktycznie delegaci ostatecznie podjęli decyzję, że nie będzie podnoszona składka. Różne były pomysły, natomiast jeżeli oczywiście się okaże, że samorząd będzie w wielkiej potrzebie, zawsze można zwołać Nadzwyczajny Krajowy Zjazd i faktycznie debatować nad tym czy istnieje potrzeba podniesienia składki. Natomiast na chwilę obecną składka jest na poziomie 120 złotych i nie została podniesiona.
Powiem, że spotkałem się już z takimi opiniami, że za dwa lata będzie nadzwyczajny zjazd tylko po to, żeby podnieść składkę. Zobaczymy.
Coś nie będzie jeszcze nadzwyczajny zjazd, ale to o tym zaraz dojdziemy, bo trzeba będzie ustalić kwestie związane z ponoszeniem kosztów postępowań dyscyplinarnych. A to zgodnie ze zmianą ustawy jest, że tak powiem, w gestii wyłącznej Krajowego Zjazdu – ustalenie tych zasad.
Jasne. To za chwilę sobie też o tym porozmawiamy i porozmawiamy sobie o zmianach, jeżeli chodzi o postępowanie dyscyplinarne. Natomiast teraz chciałbym, żebyśmy krótko zatrzymali się nad kolejną zmianą, która wydaje się dosyć tajemnicza. Ja osobiście mam przekonanie, że to jest dosyć prosta sprawa, ale no chciałbym zapytać o twoje zdanie na ten temat. Mianowicie, no jak można było dowiedzieć się chociażby z różnych informacji prasowych, taką ważną, istotną zmianą jest to, że będzie można wykonywać czynności doradztwa podatkowego na podstawie umowy cywilnoprawnej. I mam wrażenie, że ta zmiana często chyba nie jest jakoś dobrze rozumiana na zewnątrz, bo to jest zmiana, która jest w przepisach, które generalnie mówią o formach wykonywania zawodu. I ja mam wrażenie, że ta zmiana to trochę chyba usankcjonowanie praktyki, która już była na rynku, że doradca podatkowy może być „zatrudniony” na podstawie umowy typu B2B. I czy to nie dotyczy właśnie tego, czy może źle myślę?
Nie, myślisz bardzo dobrze. Znaczy to dokładnie… Ja też spotykałem się z falą publikacji prasowych, których jakby albo dziennikarze nie zrozumieli tak naprawdę o co chodzi, i zakładam, że o to chodzi. Mam nadzieję, że to nie doradcy podatkowi, którzy się wypowiadali dla tych dziennikarzy nie rozumieli tych zmian, ale masz w istocie rację. Mianowicie…
Bo ta zmiana czasami była prezentowana tak, że ja się zaczynałem zastanawiać, na jakiej ja podstawie dotychczas świadczyłem usługi dla klientów, tak?
Oczywiście, no przecież dokładnie. Stosunek łączący doradcę podatkowego czy spółkę doradztwa podatkowego z klientem, to jest stosunek zlecenia.
No jest umową cywilnoprawną, prawda?
Dokładnie. Jest to umowa cywilnoprawna, umowa zlecenia, ściśle regulowana przez przepisy Kodeksu Cywilnego, bo przecież nawet, nawet wprost się wpisujemy, zwłaszcza tam, gdzie reprezentujemy naszych klientów w postępowaniach czy przed sądami. No umowa zlecenia co do zasady ma te kwestie związane z zastępowaniem danej strony, spełnieniem zlecenia właśnie przed jakimiś organami, postępowaniami, sądami. Natomiast tak naprawdę, szanowni państwo, chodzi o kwestie związane ze stosunkiem, który ma łączyć doradcę podatkowego czy to ze spółką doradztwa podatkowego, czy też z klientem – jedynym klientem, na rzecz którego doradca podatkowy wykonuje usługi. Bowiem do tej pory ustawa mówiła o tym, że spółki doradztwa podatkowego wykonują czynności doradztwa podatkowego za pośrednictwem doradców podatkowych zatrudnionych w tych spółkach. I to był problem, bo literalna interpretacja tych przepisów oznaczała, że tylko i wyłącznie zatrudnienie na umowę o pracę doradcy podatkowego pozwala spółce doradztwa podatkowego wykonywania czynności. I jeszcze były przepisy mówiące o tym, że doradca podatkowy może na podstawie stosunku pracy świadczyć usługi doradztwa podatkowego na rzecz podmiotu, który go zatrudnia, ale tylko i wyłącznie na rzecz tego podmiotu. I to na przykład może być doradca podatkowy zatrudniony w samorządzie, w jednostce samorządu terytorialnego, który jest zatrudniony i na rzecz tej jednostki samorządu terytorialnego prowadzi, świadczy usługi doradztwa podatkowego – na przykład w zakresie nie wiem, integracji VAT-u, prawda, w jednostkach samorządu. Ale teraz wprowadzono, żeby… A była taka praktyka, drodzy państwo, że doradcy podatkowi, którzy na przykład nie wiem, indywidualny doradca podatkowy zakładał działalność gospodarczą i współpracował z tą spółką doradztwa podatkowego, współpracował ze swoim klientem, no po prostu na zasadzie B2B. Ja nie jestem zatrudniony u ciebie drogi kliencie, nie jestem zatrudniony u ciebie droga spółko, tylko wystawiam ci fakturę, a współpracujemy i świadczę na rzecz twoich klientów usługi doradztwa podatkowego. I w tym momencie właśnie to zostało usankcjonowane. Czyli ty doskonale to rozumiesz i to jest po prostu usankcjonowanie funkcjonującej, istniejącej praktyki. I tak, spółka doradztwa podatkowego odpowiada w stosunku do swoich klientów, ale ja na przykład, prowadząc swoją indywidualną kancelarię, mogę nawiązać współpracę z taką spółką doradztwa podatkowego. Nie muszę tam być zatrudniony. Mogę jako teraz dzisiaj, już legalnie bez żadnych wątpliwości, zawrzeć umowę B2B jako jednoosobowa działalność gospodarcza – przedsiębiorca prowadzący w ten sposób działalność gospodarczą – i ta spółka będzie… ja będę w imieniu tej spółki, będę mógł tą spółkę reprezentować, będę mógł występować na rzecz klientów tej spółki i tak dalej, i tak dalej. Więc to tak naprawdę jest usankcjonowanie.
I ot cała tajemnica.
Tak, to cała tajemnica. Tu nie ma wielkiej magii, to nie oznacza, że nagle doradcy podatkowi mogą, mogą zawierać ze swoimi klientami umowy zlecenia już, dzięki Bogu, od pierwszego marca 2026. No nie, to jest prostsze niż się wydaje.
Czyli mogę już teraz.
Możesz już teraz, możesz już teraz i doskonale mogliśmy i wcześniej, prawda, więc te wszystkie nasze faktury, które wystawialiśmy do tej pory, to nie są puste faktury, szanowni państwo.
Całe życie mówiliśmy prozą, ale teraz nam o tym powiedziano.
Ale teraz już wiesz, prawda, jak to, jak to dobrze brzmi.
Powiedz mi proszę Radomirze jeszcze może, czy w związku z nowelizacją na doradców podatkowych zostały nałożone może jakieś nowe obowiązki, o których warto byłoby, o których warto byłoby wiedzieć?
Znaczy tu muszę powiedzieć, że nowelizacja może nie nowy obowiązek, ale jakby precyzuje kwestie związane z przechowywaniem dokumentacji. I jak zauważysz w artykule 39 ustawy o doradztwie podatkowym, został wydłużony okres, w którym doradca podatkowy jest obowiązany przechowywać dokumentację dotyczącą z wykonywaniem usług doradztwa podatkowego na rzecz klienta. I tu z 5 lat został wydłużony okres na 10 lat, ale na szczęście ustawodawca stwierdził, że również digitalizacja jest pewną formą przechowywania dokumentów, a zatem dołożył nowy ustęp 1a, który mówi, że ten obowiązek przechowywania dokumentacji – czyli tych sporządzonych na piśmie opinii, raportów, wystąpień w imieniu podatników, płatników, inkasentów – może być, to przechowywanie może być w formie zdigitalizowanej, tak? Więc to jest jakby, to jest jakby rzecz, która gdzieś tam nam mogła umknąć, prawda, natomiast no tutaj, tutaj ta kwestia, ta kwestia została jakby rozszerzona.
Trzeba dłużej, ale można w formie cyfrowej. Myślę, że warto jeszcze powiedzieć o tym, bo tak właśnie weryfikuję sobie przepisy przejściowe w tej nowelizacji. Widzę artykuł 17., bo zacząłem się zastanawiać w trakcie tego co mówiłeś, czy są w ogóle przepisy przejściowe dotyczące wydłużenia tego okresu. No i widzę, że są. I z tego co widzę, to jeśli zrobiliśmy coś na przykład dwa lata temu, to z przepisów przejściowych wynika, że już przez 10 lat będziemy musieli te dokumenty przechowywać, prawda? Czyli jeżeli ten okres pięciu lat nie upłynął do 1 marca, to on się wydłuży automatycznie do 10 lat. Czyli stosujemy nowy przepis, prawda?
Tak. Czyli tu niestety nie mamy tak, że doradca podatkowy może powiedzieć „dopiero stosujemy te 10 lat do dokumentów, które powstały po dniu 1 marca 2026”. Ale już teraz te dokumenty powinny być przechowywane. I myślę, że jest to zmiana o tyle dobra, że faktycznie no przecież wiesz doskonale, że może się okazać, że…
Że jest potrzeba wywołania czegoś.
Bo gdzieś jest potrzeba, tak, a już zwłaszcza, jeżeli nam gdzieś w grę wchodzą postępowania karnoskarbowe, które przerywają bieg przedawnienia, które gdzieś tam są w różnych sytuacjach. Tak no, te alarmujące, alarmujące ostatnio były doniesienia, że Ministerstwo Finansów planuje w ogóle wyrugować z przepisów przedawnienie podatków. No jakby to zostawmy to, ale jakby wiesz doskonale z praktyki, że specyfika postępowań i chociażby przed sądami administracyjnymi, kiedy, kiedy mamy cały czas tak między jedną a drugą instancją albo organ dostaje do ponownego rozpoznania sprawę i z uporem maniaka, tak, wraca do tego.
No tak. I czasami to kilka, kilka kółek można zrobić. Widziałem zresztą ostatnio, że niektórzy doradcy gdzieś tam wrzucają informacje o sprawach, które na przykład dotyczą jeszcze zobowiązań podatkowych z tamtego wieku, tak. Więc to naprawdę potrafi trwać.
Nam się materializuje ten dowcip, tak, że „z tej sprawy ciebie wykształciłem, dom postawiłem, a ty ją właśnie skończyłeś, drogi synu”. Tak, jak mogłeś.
Mówiliśmy o, może nie tyle nowym, co o zmienionym obowiązku. No wiadomo, że niewykonywanie różnych obowiązków może się spotkać z negatywną reakcją. Ta negatywna reakcja to przede wszystkim odpowiedzialność dyscyplinarna doradców podatkowych. Wspominaliśmy już o tym, że – zresztą uznałeś to za istotną zmianę – że mamy nową karę dyscyplinarną, czyli właśnie tę karę pieniężną. A co jeszcze, jeżeli chodzi o zmiany w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej doradców podatkowych?
To znaczy tak, przede wszystkim wreszcie mamy uregulowanie przepisów, które dotyczą ponoszenia kosztów postępowania dyscyplinarnego. Ponieważ do tej pory przez ostatnie 30 lat – no oczywiście ustawa została uchwalona w 96. roku, samorząd funkcjonuje tak naprawdę dopiero 26. rok, no ze względu na to, że tam przez wiele lat nie mieliśmy zwołanego pierwszego zjazdu, ale to jakby historia – natomiast przez wiele, wiele, wiele lat, w odróżnieniu od innych samorządów zaufania publicznego, postępowania dyscyplinarne doradców podatkowych i koszt postępowań dyscyplinarnych w całości ponosił samorząd. Czyli wszyscy doradcy podatkowi – to było paradoksalne, jeżeli na przykład jakiś doradca podatkowy nie płacił składek na samorząd zawodowy i miał z tego tytułu postępowanie dyscyplinarne, to nie dość, że nie płacił składek, to jeszcze inni doradcy podatkowi finansowali to postępowanie dyscyplinarne przeciwko niemu. Oczywiście te składki mogły być dochodzone w postępowaniach cywilnych, no ale jakby mówię tu o kwestiach postępowania dyscyplinarnego. W związku z czym nowelizacja wprowadza nam możliwość uregulowania tej kwestii. I tu już powiedziałem wcześniej, że pewnie będziemy mieć jeszcze jeden Nadzwyczajny Zjazd, ponieważ tak na dobrą sprawę na tym Zjeździe nie mogliśmy uchwalić zasad dotyczących ponoszenia kosztów postępowania dyscyplinarnego, bo te zmiany wejdą w życie dopiero 1 marca. Także no siłą rzeczy jeszcze Krajowy Zjazd Doradców Podatkowych nie ma tej…
Nie było podstaw prawnych.
Dokładnie. Natomiast, natomiast już zauważając tę zmianę, już pion dyscyplinarny przygotowuje się do tego, więc ma opracować zasady dotyczące właśnie ponoszenia tych kosztów dyscyplinarnych. Przepisy w zakresie postępowania dyscyplinarnego, te ustawowe, jeżeli ktoś z państwa śledzi uważnie zmiany, one faktycznie dość mocno zostały znowelizowane. Między innymi wprowadzono kwestie związane z właśnie karą pieniężną.
Przepraszam cię na moment jeszcze. To może tylko powiedzmy, czy wiemy ile ta kara pieniężna może wynosić? Czy są jakieś minima, maksima kary pieniężnej?
Tak, została określona ustawowo. Tutaj zwracam uwagę na artykuł 64 ustęp 2a, który wejdzie nam w życie 1 marca. Karę pieniężną wymierza się w wysokości od 1/10 do dwunastokrotności minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.
To jak skacze się, nie? Od 1/10… no dwunastokrotność to już dość istotna kara pieniężna, ale powiedzmy sobie szczerze, no w jakiś sposób wydaje mi się dyscyplinująca i myślę, że zwłaszcza tutaj, no mówię z przykrością, zdarzają się czasem doradcy podatkowi, którzy lekko podchodzą do swoich obowiązków ustawowych i w ogóle…
No to prawda, no dwunastokrotność minimalnego wynagrodzenia, no to jakby nie było, jest chyba ponad 50 000 złotych, prawda?
Tak, to jest ponad… przy obecnym to jest całkiem sporo. Natomiast oczywiście trzeba pamiętać, że no to jest maksymalny wymiar kary, tak? No to już jest dość, dość, dość znacząca kwota. I no tutaj no być może te też bardziej kwestie na przykład są recydywiści, którzy notorycznie nie wypełniają obowiązku podnoszenia kwalifikacji. Czyli, żeby państwu przybliżyć sytuację: mamy ustawowy obowiązek jako doradcy podatkowi podnoszenia swoich kwalifikacji, czyli szkolenia się na bieżąco, i udowodnienie czy wykonanie tego obowiązku to jest po prostu przyznawanie, zgłoszenie szkoleń, które odbyliśmy, przeprowadziliśmy i tak dalej, tak. Zdobyć określoną liczbę punktów. Zasady są określone.
Są doradcy podatkowi, którzy twierdzą, że oni podnoszą jak najbardziej swoje kwalifikacje, ale na przykład nie wiem, poprzez samokształcenie etc., etc. No i być może tutaj faktycznie no ta kwestia rozwiązana…
Zmobilizuje. Choćby do tego, żeby oglądali webinaria przez mDoradcę.
Otóż to, mamy mnóstwo szkoleń. Więcej, no przecież mamy… doradca podatkowy też może zgłosić, że odbył takie szkolenie na jakiejś innej platformie, nie jest skazany na szkolenia organizowane przez samorząd doradców podatkowych. Jeżeli gdzie indziej się szkoli, to po prostu wystarczy, że przedstawi dowody, że podnosił swoje kwalifikacje, że złoży wniosek o zaliczenie punktów. Także tu mówię…
Lećmy dalej. Kara łączna, tak?
I tutaj ten artykuł jest zupełnie nowy, artykuł 64a.
Wiesz, kara łączna to już tak brzmi, brzmi poważnie, nie?
No brzmi poważnie, ponieważ, drodzy państwo, pamiętajcie, że do postępowania dyscyplinarnego stosuje się chociażby w przepisach proceduralnych, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Więc postępowanie dyscyplinarne to nie jest tam pogrożenie paluszkiem i wezwanie na dywanik, tylko jest to normalne postępowanie prowadzone przez organy samorządu zawodowego, przez cały pion dyscyplinarny: rzecznika dyscyplinarnego i przed sądami dyscyplinarnymi. Stąd kara łączna – i tego faktycznie też brakowało, ponieważ zdarzało się, że ujawniano kilka różnych przewinień doradcy podatkowego. No jakby ekonomika procesowa wskazywała, że należałoby połączyć te wszystkie sprawy do jednego wspólnego rozpoznania. No ale tutaj pojawiał się problem, że jeżeli się łączyło sprawy do wspólnego rozpoznania, dalej mogliśmy orzec tylko jedną karę: upomnienia, nagany, zawieszenia prawa do wykonywania zawodu albo skreślenia z listy. Stąd teraz, drodzy państwo, będzie można – zgodnie z tym przepisem – tak, będzie można łączyć. Przy orzekaniu kary łącznej stosuje się – tutaj cytuję przepis – następujące zasady: „W razie orzeczenia kary upomnienia i nagany, wymierza się łączną karę nagany”. Kary w razie… kary upomnienia i nagany nie podlegają łączeniu z karą pieniężną. To są te zasady, czyli nie możemy kogoś ganić i jeszcze obciążyć finansowo. Ale przy karach pieniężnych łączna kara pieniężna nie może przekraczać sumy tych kar, ani nie może być niższa od najwyższej z orzeczonych kar pieniężnych. Czyli…
No zazwyczaj praktyka łączenia kar, przynajmniej w sądach karnych, jest taka, że kara łączna jest zwykle nieco łagodniejsza niż suma wszystkich kar jednostkowych, prawda? Więc paradoksalnie ta kara łączna może być lepszą opcją dla tego, dla tego ukaranego. Chociaż oczywiście żadnemu doradcy podatkowemu ani nie życzymy, ani sobie jako doradcy podatkowi nie życzymy, żeby nasi koledzy popełniali czyny będące podstawą do wdrażania takiej odpowiedzialności dyscyplinarnej. Ale wiem, że nowelizacja chyba zmieniła też zasady przedawnienia karalności tych, tych deliktów dyscyplinarnych, prawda?
I to jest w sumie najważniejsze, tak. Bo to jest jakby kolejna rzecz. Bo to jeszcze jakby przechodząc przez te zmiany dyscyplinarne, to może tak chronologicznie… doprecyzowane zostały etapy postępowania dyscyplinarnego. Więc teraz nie ma żadnej wątpliwości, że całe postępowanie dyscyplinarne dzieli się na trzy etapy. Po pierwsze… pierwsza to jest postępowanie wyjaśniające, prowadzone przed rzecznikiem dyscyplinarnym. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji, czyli przed sądem dyscyplinarnym i postępowanie przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym jako sądem drugiej instancji. I to mamy już uregulowane ustawowo, bo zawsze tam były wątpliwości, gdzie czy dalej mam postępowanie dyscyplinarne, czy sądowe. To jakby jest to uregulowane.
Co więcej, zostało… zostały doprecyzowane zasady ustanowienia obrońcy. Bo do tej pory ustawa była bardzo lakoniczna, mówiła, że obwiniony może ustanowić obrońcę. Stąd pojawiały się wątpliwości, że skoro obrońca – a definicja obrońcy w KPK, bo stosujemy przecież posiłkowo Kodeks postępowania karnego – więc Kodeks postępowania karnego dopuszczał jako obrońcę tylko i wyłącznie radcę prawnego albo adwokata. I tutaj faktycznie były wątpliwości, czy doradca podatkowy też może być obrońcą. No to teraz ustawa nam wprost wyjaśnia, że obrońcą może być doradca podatkowy, adwokat albo radca prawny. Czyli już nie mamy żadnych wątpliwości, że na przykład kolega może bronić swego kolegi… kolega doradca podatkowy może bronić kolegę doradcę podatkowego przed tym sądem dyscyplinarnym, co jest jakby… jakby istotne.
Co więcej, możemy… to jest zupełne novum… można przyznać takiego obrońcę z urzędu. Bo może się bowiem zdarzyć, że coś nie pozwala temu doradcy podatkowemu, który… który jest… wobec którego jest prowadzone postępowanie dyscyplinarne… no można uznać, że ze względu na przykład na stan zdrowia, na przeróżne inne okoliczności, należy się takiej… takiemu doradcy obrońca z urzędu. I co więcej, obrońcą z urzędu może być tylko i wyłącznie doradca podatkowy. I takiemu obrońcy z urzędu będzie przysługiwało wynagrodzenie, tak? Więc jakby to też, to też jest zupełne novum.
Może się okaże, że niektórzy nasi koledzy się wyspecjalizują w byciu…
Może, może oczywiście.
…obrońcami w postępowaniach dyscyplinarnych. Może się nowe, nowe możliwości otwierają.
Nowe możliwości oczywiście. Ale już tak schodząc na ziemię, jakby nie sądzę, żebyśmy… Znaczy, to w jakiś sposób może nas przygotuje do kolejnej zmiany występowania jako pełnomocnik subsydiarny w sprawach karnych skarbowych? Możemy pokazać, że są doradcy, (którzy) się specjalizują. Ale też znowu na poważnie. Faktycznie tutaj w zakresie przedawnienia – i to jest też bardzo istotna zmiana – ponieważ do tej pory to przedawnienie było bardzo… następowało bardzo szybko. Ponieważ do tej pory ustawa przewidywała, że przedawnienie karalności następuje w ciągu roku od ujawnienia popełnienia deliktu dyscyplinarnego, jednak nie później niż w ciągu trzech lat od popełnienia deliktu dyscyplinarnego. No więc tak naprawdę to był bardzo krótki czas i bardzo łatwo można było doprowadzić do przedawnienia karalności, po prostu nie stawiając się na… na przykład na wezwania rzecznika. A jakby teraz nowelizacja jakby wskazuje wprost konsekwencje, że jeżeli doradca podatkowy stosuje obstrukcję, nie stawia się, to to w żaden sposób nie tamuje – i niestety ponosi taki doradca podatkowy… nie tamuje postępowania dyscyplinarnego i taki doradca podatkowy ponosi konsekwencje.
Natomiast teraz przedawnienie – teraz artykuł 76 ustęp 1 otrzymał brzmienie – że nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, jeżeli od czasu popełnienia czynu upłynęły 3 lata. A w przypadku popełnienia czynu, o którym mowa w art. 37a ust. 2 upłynął rok… No ale to jest jakby jeden specyficzny wyjątek. Natomiast co do zasady, nie mamy już tej… tego przedawnienia… tego upływu przedawnienia w ciągu roku od ujawnienia deliktu, tak? Więc po prostu mamy 3 lata. Jeżeli doradca podatkowy popełnił delikt dyscyplinarny, to w ciągu 3 lat od popełnienia tego deliktu dyscyplinarnego, niezależnie od tego, kiedy to zostało ujawnione – tak, można… można wszcząć to postępowanie dyscyplinarne. Co faktycznie i poprawia pozycję klientów… No bo klient może się okazać, że tak naprawdę popełnił doradca podatkowy delikt dyscyplinarny i klient na przykład, no po… po roku, dwóch tam widzi, że nie wiem, doradca podatkowy nieprawidłowo reprezentował jego interesy w postępowaniu na przykład podatkowym. No i klient zorientuje się, nie wiem, po roku czy dwóch, że faktycznie, nie wiem, po wydaniu decyzji w toku instancji, po jakby przeprowadzeniu postępowań egzekucyjnych i tak dalej, i tak dalej. Klient wtedy… wtedy ma jeszcze szansę wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko doradcy podatkowemu.
Mówiliśmy o tym, jakie zmiany w tej nowelizacji są, jeżeli chodzi o kwestie związane z wykonywaniem zawodu, z uprawnieniami doradcy, z odpowiedzialnością dyscyplinarną. Pomijamy tutaj całkowicie tematykę egzaminu, ale to ja zapytam się ciebie tutaj: a czego zabrakło w tej nowelizacji? Gdybyś miał wskazać taką jedną rzecz, którą chciałbyś, żeby ona była w nowelizacji, którą uważasz za potrzebną, którą samorząd być może postulował, a której nie było? No czego najbardziej żałujesz, że tam nie ma?
Dwie rzeczy wskażę. Znowu dwie rzeczy, ale… dlaczego dwie rzeczy? Jedną ogólną, prawda, a drugą wewnętrznie samorządową. Dlatego pozwalam sobie znowu na… na dwie rzeczy.
Pierwsza ogólna dotyczy katalogu podmiotów uprawnionych do czynności doradztwa podatkowego. Samorząd twierdził – i dalej ja też uważam – że obecne zawężenie tego katalogu tylko i wyłącznie do osób prawnych, czyli do spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółek akcyjnych, jest zbyt wąskie.
I do osób fizycznych oczywiście.
I do osób fizycznych, oczywiście, tak. Natomiast przecież doradcy podatkowi, zgodnie z ustawą, mogą wykonywać swoje czynności poprzez… w ramach spółek osobowych. I jakby nie widzę żadnego powodu, żeby te spółki osobowe nie były wskazywane. Nie mielibyśmy wtedy żadnej wątpliwości, czy na przykład – i więcej…
Spółka komandytowa.
Tak, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna. Zauważ, że ustawa pozwala podmiotom uprawnionym na stosowanie… czyli tym spółkom, spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i spółce akcyjnej, na stosowanie rozwinięcia „Spółka Doradztwa Podatkowego”.
Tak, to prawda.
A skoro zatem nie ma w tym przepisie wymienionych spółek osobowych, no to tak naprawdę, czytając literalnie ten przepis, no spółka osobowa nie powinna się posługiwać taką nazwą. A jednak jest to pewien wyróżnik i jakby zawód doradcy podatkowego staje się coraz bardziej popularny. To tylko powiem jedną rzecz, którą powiedział pan Chruścik, czyli przewodniczący… radców prawnych. Powiedział, że zawód doradcy podatkowego to jest jedyny zawód, gdzie radcowie prawni obserwują odpływ… w sensie takim, że radcowie prawni uzyskujący tytuł doradcy podatkowego częściej posługują się tym… i zaprzestają świadczenia pozostałych usług jako radcowie prawni, tylko skupiają się na doradztwie podatkowym. I powiedział to wprost, że oni jako samorząd radców prawnych obserwują, że jedyny odpływ ich członków to… jest do doradców podatkowych. Więcej: doradcy podatkowi, którzy uzyskują tytuł radcy prawnego, nie zaprzestają czynności doradztwa podatkowego. Więc to jest pierwsza rzecz.
A druga rzecz, to jest kwestia awansowania do rangi ustawowej kwestii praktyki zawodowej. Już nie nazywając tego aplikacją jakby, ale wiesz doskonale, że kwestie praktyki zawodowej obecnie są regulowane…
One są po macoszemu trochę traktowane.
Tak, są bardzo po macoszemu traktowane. Obecnie są regulowane na poziomie rozporządzenia. A jednak uważam, że to są na tyle istotne kwestie, że one powinny jednak znaleźć swoją… swoje, swoje miejsce w ustawie. No bo mamy w ustawie kwestie zdobywania uprawnień, wpisu na listę, egzaminowania. Mamy w ustawie kwestie związane z wykonywaniem zawodu. A przecież osoby, które są po zdaniu egzaminu, chcą odbyć praktykę – zauważ – na gruncie, na poziomie ustawowym nie mają żadnych uprawnień, nie mają żadnych, żadnych regulacji tutaj, które by ich sytuację w sposób jasny i ustawowy regulowały. A uważam, że ta praktyka sześciomiesięczna to jednak jest za krótka praktyka.
No tak, to prawda.
I jak mówię, no to mówię z punktu widzenia jakby…
Zwłaszcza… zwłaszcza, że jednak jest tak, że myślę, że można spotkać się z takim postrzeganiem kwestii zdobycia uprawnień zawodowych przez kandydatów, że istotny jest przede wszystkim egzamin, a na praktyki to po prostu trzeba mieć papier, który potwierdza, że się praktyki odbyło. Natomiast to egzamin, w ocenie kandydatów, to egzamin czyni cię doradcą podatkowym. A…
Tak, a… No jak pokazuje rzeczywistość, to jednak część osób zdaje egzamin… tak, no… powiedzmy w ten sposób – nawet z punktu widzenia samopoczucia.
Nie do końca tak jest.
Ale, ale to powiem jeszcze jedną, jedną rzecz. Obserwujemy coraz większą chęć osób, które zdały egzamin – mimo, że mają te możliwości skorzystania z zaliczenia czy to czynności zawodowych, czy gdzieś indziej odbytych praktyk, na równi z praktyką zawodową – to jednak obserwujemy, że coraz więcej… bo już 10%… opieram się o wyniki ankiet, które przeprowadzaliśmy przez te ostatnie 4 lata – 1200 nowych doradców podatkowych i doradczyń podatkowych, bo też feminatywy były omawiane na zjeździe… A więc 1200 nowych doradców podatkowych…
Osób doradczych.
Osób doradczych, tak, które uzyskały uprawnienia w ciągu ostatnich 4 lat. Spora część w ankietach z nami podzieliła się pewnymi kwestiami. To wskazywano, że 10% z tych osób ankietowanych jednak odbyło praktykę. Więc jakby pokazuje to, że jednak już też osoby, które zdały egzamin, czują to, że dobrze by było jednak, wchodząc do tego zawodu, obyć się z pewnymi kwestiami, tak? Oczywiście, no, mówię – to nie jest ta kwestia, która rozpalała ludzi: aplikacja, jakaś przymusowa, długoletnia, ograniczenie jeszcze, przedłużenie czasu wejścia… wejścia do zawodu.
Myślę, że to jest temat na inną dyskusję, którą na pewno kiedyś sobie przeprowadzimy. Natomiast teraz ostatnie pytanie. Mamy dużą nowelizację za sobą. Wiemy doskonale, że środowisko doradców podatkowych pewnie nie jest do końca usatysfakcjonowane z tej nowelizacji, apetyty były większe. Myślisz, że doczekamy się w tej kadencji rady kolejnej nowelizacji? Wiadomo, że no to nie zależy od rady, ale no zakreślam granice czasowe po prostu. Myślisz, że są na to szanse?
Obawiam się, że nie. Z dwóch względów. Po pierwsze wewnętrznego, czyli tak naprawdę musimy się przygotować… Znaczy, owszem, mamy opracowane pewne, pewne rzeczy, natomiast już na zjeździe widać było, że te kwestie dotyczące na przykład reprezentowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych… Owszem, zjazd podjął uchwałę, że najnowsza rada, ta obecna, Rada VII Kadencji ma pracować i ma zabiegać o to, żeby… żeby doprowadzić do tej nowelizacji, czyli ma podjąć pracę nad tą nowelizacją. Ale po pierwsze uważam, że tutaj ze względu na materię i na… i na wagę… czyli rozszerzenie kwestii egzaminu, praktyki i tak dalej, i tak dalej… To nie jest proste wpisanie do ustawy, że doradca podatkowy tam ma uprawnienia doradzania w zakresie ubezpieczeń społecznych, ale to jest cały kompleks różnych innych kwestii. Więc to jest pierwsza rzecz. Uważam, że powinniśmy się też przygotować, no to wymaga pewnych wewnętrznych prac, opracowania propozycji ustawowych.
No myślę, myślę, że to trzeba sam aparat państwowy też na to przygotować…
Tak, to jest, to jest jedna rzecz. Natomiast druga rzecz, no to jest kwestia jakby zupełnie od nas niezależna. No w 2027 roku mamy wybory parlamentarne. Tak na dobrą sprawę, dotychczasowe doświadczenia, nawet to, że, że gdzieś tam jakieś wybory parlamentarne były… Pamiętasz doskonale prace nad nowelizacją Ordynacji podatkowej, która miała być ogromna, nowa w 2018 roku…
Projekt był już gotowy, prawda?
Projekt był gotowy, wszyscy to konsultowali, były wybory parlamentarne. Niby nic się nie zmieniło…
A jednak.
A jednak projekt przygotowany trafił do kosza, zgodnie z zasadą dyskontynuacji.
Zgodnie z zasadą dyskontynuacji.
A mimo to z tego kosza nikt, nikt tego projektu nie wyciągnął, mimo że to dalej byli ci sami ludzie w Sejmie, w rządzie i tak dalej. Więc powiem szczerze, mając na uwadze to, że jakby mamy w połowie kadencji tej nowej rady, w 2027 roku będzie zmiana… znaczy będą wybory i nie wiemy dzisiaj kto wygra – czy korona Donalda Tuska, czy konfederacja Jarosława Kaczyńskiego…
Czyli myślisz, że nikt nie zaryzykuje w Ministerstwie zaawansowanych prac nad nową ustawą, biorąc pod uwagę, że być może nic z tego nie wyjdzie?
Na pewno przez najbliższe dwa lata to każdy będzie… znaczy teraz weź też pod uwagę, że wszyscy się będą zajmowali KSeF-em w Ministerstwie. Nikt kompletnie nie będzie miał głowy nad pracami legislacyjnymi związanymi z ustawą o doradztwie podatkowym. I ja powiem szczerze: inercja urzędników. Powiedzą: macie ustawę, dajcie nam na razie spokój.
Cieszcie się.
Dokładnie.
Dobrze. Myślę, że to tyle. Naprawdę omówiliśmy, myślę, kwestie związane z tą nowelizacją najszerzej jak się dało. Nie wyczerpując mam nadzieję naszych słuchaczy. Dziękuję ci bardzo Radomirze za rozmowę. Jak zwykle rozmowa z tobą była zajmująca. Dziękuję ci bardzo. Mam nadzieję, że dla was to też było źródło cennych informacji. Dzięki.
Dziękuję bardzo.
Do zobaczenia, cześć.
Jeśli zajmujesz się zawodowo podatkami – w szczególności prowadzisz biuro rachunkowe, jesteś doradcą podatkowym lub radcą prawnym bądź adwokatem – dołącz do Klubu Dzień Dobry Podatki.
Klub to abonament na comiesięczne szkolenia „Dzień Dobry Podatki” oraz forum dyskusyjne, na którym codziennie wspieramy się w pracy z podatkami.
Sprawdź więcej szczegółów TUTAJ.
