Czy pytania egzaminacyjne dla kandydatów na doradcę podatkowego będą znane? Jakie są wnioski po opublikowaniu przykładowych pytań i zadań egzaminacyjnych? Co można zrobić, żeby się dobrze przygotować do egzaminu na doradcę podatkowego?
Zostań doradcą podatkowym Egzamin na doradcę podatkowego to duże wyzwanie. Ogrom materiału. Musisz go przyswoić równolegle pracując, masz też obowiązki rodzinne. Rozumiemy to doskonale. Właśnie z taką myślą stworzyliśmy nasz kurs oraz całą platformę, które sprawnie i efektywnie przygotują Cię do egzaminu.
Publikacja przykładowych pytań i nowa formuła egzaminu
Pod koniec maja 2026 roku została opublikowana lista czy też zbiór przykładowych zadań i pytań egzaminacyjnych wraz z propozycjami odpowiedzi dla kandydatów na doradców podatkowych.
Krótko przypomnijmy teraz w tym miejscu, że zgodnie z nową formułą egzaminu na doradcę podatkowego, która będzie obowiązywać od 1 lipca 2026 roku, nie będzie już obowiązującego wykazu wszystkich możliwych do zadania kandydatom pytań egzaminacyjnych – zarówno pytań testowych, jak i kazusów, jak i pytań do części ustnej egzaminu. Nie będzie już jednej, jawnej, obowiązującej listy takich pytań. W to miejsce pojawia się, po pierwsze, wykaz aktów prawnych, o którym mówię w jednym z innych odcinków podcastu – aktów prawnych, na podstawie których są tworzone pytania i zadania egzaminacyjne, oraz, drugi dokument, pojawiają się przykładowe pytania i zadania egzaminacyjne wraz z odpowiedziami.
No i teraz właśnie, nie tak dawno, bo pod koniec maja 2026 roku, te przykładowe pytania wraz z odpowiedziami zostały opublikowane. No te przykładowe pytania mają pokazać kandydatom, jakiego rodzaju pytań mogą się spodziewać na egzaminie, jaki będzie ich charakter, stopień skomplikowania, zakres, poziom, obszerność. Dodatkowo, razem z tymi pytaniami przykładowymi, są także publikowane prawidłowe odpowiedzi, a także są publikowane – to bardziej w odniesieniu do zadań na część pisemną egzaminu – są publikowane kryteria oceny tych zadań egzaminacyjnych, czyli co będzie brane pod uwagę.
Kiedy pierwszy egzamin na nowych zasadach?
Dodatkowo, trzeba tutaj zwrócić uwagę na to, że fakt opublikowania tych przykładowych pytań i zadań egzaminacyjnych uruchomił nam bieg pewnego ważnego terminu. Zgodnie z przepisami przejściowymi zawartymi w ustawie nowelizacyjnej, ustawie o doradztwie podatkowym, te zadania, te przykładowe pytania, powinny być opublikowane na co najmniej 3 miesiące przed wyznaczeniem pierwszego terminu egzaminu na nowych zasadach. Skoro zatem te zadania zostały ogłoszone i opublikowane pod koniec maja, no to ten trzymiesięczny termin upływa pod koniec sierpnia 2026 roku, co teoretycznie oznacza, że pierwszy egzamin na nowych zasadach mógłby odbyć się od września 2026 roku.
Ten wrzesień wydaje się trochę nieprawdopodobny dlatego, że no wrzesień jest takim miesiącem jeszcze półwakacyjnym można powiedzieć, więc ich termin bardziej prawdopodobny wydaje się w październiku czy też w listopadzie 2026 roku.
Część pisemna – pytania testowe (minikazusy)
Gdzie znajdziecie dokument z tymi przykładowymi pytaniami? No widzicie teraz na ekranie ten link, oprócz tego, w wersji do kliknięcia, jest on także w transkrypcji odcinka.
Jakie są wnioski po obejrzeniu tego wykazu, tej listy przykładowych pytań i zadań? No wniosków jest bardzo wiele i są one różne. Przede wszystkim trzeba tutaj powiedzieć, że osobno opublikowane zostały przykładowe pytania i zadania do części pisemnej i osobno zostały opublikowane przykładowe pytania do części ustnej egzaminu. No i co jest w tym pierwszym dokumencie, czyli co jest w tym dokumencie z pytaniami i zadaniami na część pisemną egzaminu?
No po pierwsze, mamy przykładowych 12 pytań testowych i mamy przykładowe 4 zadania pisemne na drugą część egzaminu. Tutaj przypomnijmy, że część pisemna egzaminu wygląda podobnie jak dotychczas z jedną różnicą. Mianowicie, no w pierwszej części egzaminu pisemnego nadal do rozwiązania jest test, nadal test tak samo oceniany, czyli no metodą oksfordzką: 2 punkty za dobrą odpowiedź, -1 punkt za odpowiedź nieprawidłową, 0 punktów za brak odpowiedzi. No natomiast w drugiej części egzaminu już nie mamy jednego pisma, ale dwa pisma do napisania, o czym jeszcze za moment.
Jeżeli chodzi o pytania testowe, no to mają one klasyczną postać pytań z jedną prawidłową odpowiedzią. Tak przynajmniej wynika z tych zadań przykładowych, więc należy założyć, że nie będą to testy wielokrotnego wyboru. No i tutaj można wskazać, że wśród tych przykładowych pytań testowych dominują takie, jeżeli można to tak określić, jak gdyby minikazusy. I one przy tym wydają się dosyć proste, wydają się nawet w niektórych momentach banalne – no oczywiście dla kogoś, kto ma podstawową wiedzę na temat przepisów prawa podatkowego, tak?
No przykładowo, tak? Pierwsze pytanie testowe: Jan Kowalski, rezydent Polski, uzyskał w roku podatkowym dochody w państwie, z którym Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Z jakich mechanizmów służących eliminacji tego zjawiska może on skorzystać na podstawie prawa polskiego? Dosyć prosta jest odpowiedź na to pytanie, jeżeli wie się, gdzie szukać. W artykule 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych znajdziemy jednoznaczną odpowiedź na to pytanie, tak? I większość tych pytań testowych ma właśnie formę takich minikazusów i wydaje się, że to jest dosyć, jeżeli można użyć takiego kolokwializmu, fajna forma czy dosyć przyjazna forma sprawdzania wiedzy i umiejętności kandydata w poruszaniu się po przepisach prawa polskiego, bowiem te pytania nie są takie nie wiem no… szczegółowe, albo nie są jakieś takie bardzo, bardzo sprawdzające jakąś naprawdę bardzo, bardzo szczegółową wiedzę. Oczywiście no jest pytanie, czy i na ile mając 100 minut na rozwiązanie testu, da się znaleźć w przepisach odpowiedzi na te pytania, a na ile trzeba będzie w dużej mierze polegać na swojej głowie, ewentualnie tylko sprawdzając pewne fakty.
Pisma procesowe – skarga i skarga kasacyjna
Kolejna część tego dokumentu z przykładowymi pytaniami, to są już pytania z tej drugiej części egzaminu pisemnego, czyli tam, gdzie mamy, tam gdzie nadal będziemy mieli do napisania pismo. No i tak muszę powiedzieć, że trudne się wylosowały w tych przykładowych. Przynajmniej jeżeli chodzi o pisma procesowe, bo z opiniami być może sprawa jest nieco inna, ale też nie do końca. Natomiast no same pisma procesowe wydają się być dosyć trudne i dodatkowo zadania egzaminacyjne są tak sformułowane, że na podstawie dostarczonych informacji kandydat powinien sporządzić albo pismo procesowe – akurat, o czym jeszcze za chwilę, mamy wśród przykładowych pism skargę i skargę kasacyjną – albo powinien sporządzić opinię o braku podstaw do złożenia danego środka zaskarżenia.
I zastanawiam się, czy i na ile będzie tak w praktyce egzaminacyjnej, że będzie podany stan faktyczny sugerujący skargę, a tymczasem za prawidłowe zostanie uznane rozwiązanie polegające na sporządzeniu opinii, że nie ma podstaw do wnoszenia skargi na przykład, tak? No bo to w dużej mierze jest kwestią ocenną, tak? No bo można się na przykład zastanawiać, czy w przypadku jakiejś utartej linii orzeczniczej sensowne jest wnoszenie skargi kasacyjnej, skoro sprawa została na przykład jednoznacznie przesądzona w orzecznictwie, że określony sposób wykładni przepisu prawa materialnego jest na przykład nieprawidłowy, tak?
Czy ewentualnie, jeżeli już, to będą to, dajmy na to, jakieś bardzo oczywiste przypadki, że na przykład z kazusu będzie wynikać, że klient przyszedł do doradcy podatkowego po terminie i nie ma już na przykład możliwości wniesienia skargi, bo minęło więcej niż 30 dni od momentu doręczenia decyzji ostatecznej na przykład, tak? Być może to będą takie sytuacje. Wracając już do tematu tych pism procesowych, no to muszę powiedzieć, że no wydają się być, wydają się być dosyć trudne, no bo pierwszy kazus to potencjalna skarga do sądu na interpretację, interpretację indywidualną z zakresu VAT. Tam akurat skarga powinna byłaby dotyczyć tego, że dyrektor KIS-u dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, zawężając zakres zwolnienia, ale – tak między nami mówiąc – to żeby sformułować dobrze argumentację merytoryczną do skargi, to w tym zakresie trzeba byłoby trochę przynajmniej znać orzecznictwo unijne albo orzecznictwo krajowe, no bo tutaj jest tak naprawdę clue zarzutów opiera się na rozumieniu pojęcia „nauczyciel”, tego, kto jest nauczycielem i tego tak naprawdę z przepisów nie wyczytamy, tylko tutaj już trzeba mieć wiedzę o orzecznictwie.
Kryteria oceny – przewaga elementów formalnych
Oczywiście tutaj od razu dodam, że powstaje pytanie, na ile istotne z punktu widzenia oceny poprawności rozwiązania tego zadania będzie warstwa argumentacyjna, samo uzasadnienie zarzutów, a na ile będzie, na ile będą miały znaczenie przede wszystkim kwestie formalne, czyli no w ogóle prawidłowość zbudowania skargi jako, jako samego pisma procesowego. No bo tutaj też od razu mogę powiedzieć, że jak przegląda się ten dokument, no to tam między innymi jest taki fragment, że ocenie będą podlegać następujące kwestie. No i jest wskazanych takich 16 kryteriów oceny i większość z tych kryteriów oceny to są kwestie formalne, tak? No czyli na przykład: ocenie będzie podlegać to, czy skarga zawiera następujące elementy: oznaczenie sądu, do którego jest skierowana, wskazanie organu, za pośrednictwem którego wnoszona jest skarga, wskazanie strony skarżącej, wskazanie strony przeciwnej, wskazanie profesjonalnego reprezentanta, zbadanie tego, czy termin do wniesienia skargi został zachowany (czyli kwestia podania właściwych dat w piśmie), czy wartość przedmiotu zaskarżenia została ustalona względnie czy napisano słusznie, że jest wpis stały od skargi, czy oznaczony został rodzaj pisma (czyli czy wskazano, że to skarga), czy wskazano zaskarżony akt, czy wskazano rozstrzygnięcie, od którego zostaje wniesiona skarga, czy zostało określone naruszenie prawa (czyli jakie są zarzuty i czy one są prawidłowo sformułowane, tak?), czy jest żądanie skargi, samo uzasadnienie (czy ono zawiera uzasadnienie zarzutów podniesionych, czyli czy uzasadnienie koresponduje, czy treść uzasadnienia koresponduje z treścią zarzutów), czy jest podpis pod pismem, czy wskazano załączniki.
I być może będzie tak, że nawet jeżeli samo to uzasadnienie będzie dosyć ubogie, jeżeli tak można powiedzieć, to być może i tak przede wszystkim istotne będzie zachowanie tych wszystkich, wszystkich elementów formalnych, tak?
Zarządzanie czasem i uważne czytanie zadań
Drugie przykładowe zadanie, ale też z zakresu pisma procesowe, to jest z kolei skarga kasacyjna. No i tutaj ta skarga kasacyjna dotyczyć miała być wyroku wydanego w pierwszej instancji, w którym to wyroku oddalono skargę na decyzję z zakresu podatku od towarów i usług, na decyzję, która została generalnie wydana w związku z uczestnictwem podmiotu w procederze oszustwa podatkowego, tak?
I tutaj to, na co chciałbym zwrócić uwagę, to to, że podobnie zresztą jest w poprzednim piśmie, ale to jest też istotna różnica w porównaniu z tym, co było dotychczas, że kandydaci dostają naprawdę dużo materiału źródłowego, bo to zadanie jest… to jest pięć stron maszynopisu, tak? Są tam dosyć dokładnie opisane stany faktyczne, jest tam dosyć dokładnie opisane uzasadnienie sądu pierwszej instancji, no i tam da się dosyć sporo wyczytać z tego, co… co powinno się znaleźć w skardze kasacyjnej, tak? Też oczywiście mamy wskazane kryteria oceny, mamy no wskazane, co będzie brane pod uwagę. Moja wątpliwość czy moja obserwacja jest taka, że do tej pory – no nie oszukujmy się – większość z kandydatów uczyła się na pamięć tych pism procesowych, tak? No przynajmniej ich ogólnego szkieletu. Natomiast teraz nie będziecie znali wcześniej zadania egzaminacyjnego pod pismo. Trzeba będzie uważnie to przeczytać – najlepiej co najmniej dwa razy, być może podkreślając sobie kluczowe elementy – a to wszystko zajmuje czas i tego czasu na napisanie tych pism procesowych będzie naprawdę niewiele. Oczywiście będzie prościej, będziemy pisać te pisma na komputerze, a nie ręcznie, co też pewnie jest czymś, co przyspiesza pracę, ale trzeba będzie nauczyć się zarządzać czasem, trzeba będzie nauczyć się też wychwytywać podstawowe informacje, które będą bardzo istotne dla prawidłowego rozwiązania zadania, bo w pośpiechu, w stresie egzaminacyjnym będzie bardzo łatwo popełnić głupi błąd, albo którego nie zauważymy i go nie naprawimy, albo być może zauważymy go końcowo sprawdzając nasze pismo, a wtedy będzie już za mało czasu, żeby… żeby poprawiać.
Żeby nie być gołosłownym, jak przygotowywałem dla was ten podcast i jak rzuciłem okiem po raz pierwszy na ten dokument z zadaniami egzaminacyjnymi, no to byłem przekonany, że pierwszym zadaniem przykładowym jest skarga kasacyjna, a okazało się, że jest to skarga, a nie skarga kasacyjna, tak? I dopiero drugi raz czytając i przygotowując już ten podcast, który teraz oglądacie, doszło do mnie, że to jest jednak skarga, a nie skarga kasacyjna, a wiadomo, że przecież no te pisma zupełnie inaczej… może nie zupełnie, ale na pewno trochę inaczej są… są konstruowane. Więc to też jest, to też jest bardzo istotne.
Opinie podatkowe – dwa różne poziomy trudności
Kolejna rzecz: mamy tam również dwa przykładowe zadania dla drugiego rodzaju pisma, które trzeba będzie sporządzić w ramach egzaminu, czyli dla opinii podatkowej. I też muszę powiedzieć, że pierwsze jest trudne, drugie jest o wiele prostsze – tak mi się przynajmniej wydaje. I też się zastanawiam, jak to będzie w praktyce działać, to znaczy w tym sensie, że być może się okaże, że będzie można mieć pecha do opinii albo mieć szczęście do opinii, bo moim zdaniem w tym dokumencie te dwie opinie są zupełnie różne, jeżeli chodzi o ich zakres i jeżeli chodzi o ich trudność. No bo czego dotyczy pierwsza opinia? W pierwszej opinii mamy taki stan faktyczny, w którym spółka postanowiła zrealizować dywidendę dla wspólników w ramach dywidendy rzeczowej. I co prawda mamy tutaj do czynienia z takim zastrzeżeniem, że opinia ma obejmować wyłącznie skutki w zakresie podatku dochodowego, ale zarówno dla samej spółki, jak i dla podmiotów otrzymujących dywidendę. A jeszcze dodatkowym źródłem komplikacji w sprawie jest to, że jedną z osób otrzymujących dywidendę jest nierezydent podatkowy w Polsce, czyli osoba, która ma miejsce zamieszkania w Niemczech. Jeszcze tak sztampowo ją nazwano: Walter Wolf. Być może trudno o bardziej niemieckie nazwisko. No ale w każdym razie to też powoduje, że ta opinia jest bardzo szeroka, bo mamy skutki w podatku dochodowym po stronie spółki, mamy skutki podatkowe dla jednego ze wspólników i dla drugiego ze wspólników, który jest nierezydentem, czyli mamy i CIT, i PIT, i umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. I to jest naprawdę spora zakresowo opinia. I żeby ją napisać, to naprawdę jest wymagane dużo czasu. I zastanawiam się szczerze mówiąc, czy z punktu widzenia egzaminacyjnego i czasu, jakim ktoś dysponuje na egzaminie, no i biorąc pod uwagę, że to nie jest jedno zadanie, tylko jedno z dwóch, to czy po prostu ta opinia nie jest zbyt obszerna, bo… no powiem szczerze, że jak ja miałbym coś takiego pisać, mając 25 lat doświadczenia w podatkach, to myślę, że tak z dwie godziny to bym na to musiał poświęcić, a w wersji bardzo skróconej, no to tak co najmniej z półtorej godziny, tak? I to… no to jest za długie moim zdaniem.
Mamy jeszcze drugą opinię i druga opinia dotyczy teoretycznie podatku akcyzowego, ale nie truchlejcie, bo tak naprawdę ta opinia dotyczy bardziej ordynacji podatkowej, bo tam akurat opinia miałaby dotyczyć zasadności i możliwości wystąpienia o nadpłatę w podatku akcyzowym, gdzie w zasadzie kwestie akcyzowe są praktycznie przesądzone samym stanem faktycznym. No bo chodzi o to, że spółka opodatkowywała coś akcyzą, a dostała wiążącą informację akcyzową, z której wynika, że to nie jest wyrób akcyzowy, tak? Więc no można powiedzieć, że tutaj niejako w samej opinii jest… w samym stanie faktycznym jest rozstrzygnięte i bardziej chodzi tutaj o kwestie związane z trybem nadpłatowym w ordynacji podatkowej, więc można powiedzieć, że bardziej jest to opinia z zakresu ordynacji podatkowej. No i ta opinia niewątpliwie jest o wiele mniejsza zakresowo i jest o wiele mniej czasochłonna w jej… w jej przygotowaniu. Czy te dwa zadania są reprezentatywne dla tego, co może was czekać na egzaminie, jeżeli chodzi o pytanie dotyczące opinii podatkowej? No być może nie do końca, tak? Dlatego, że no jedną opinię mamy bardzo dużą, drugą mamy nieco mniejszą. To, co tu widać, to na razie widać, że opinie miałyby dotyczyć raczej tylko jednego podatku, tak? No bo chociażby w kontekście tego stanu o dywidendzie rzeczowej jest wyraźne zastrzeżenie, że należy się skupić tylko na podatku dochodowym, pomijając podatek od towarów i usług, gdzie też w kontekście dywidendy rzeczowej jest trochę zagadnień do rozstrzygnięcia, tak? To, na co warto jeszcze tutaj zwrócić uwagę, to to, wskazane jakieis kryteria oceny opinii. Mamy tutaj choćby taki fragment w tym dokumencie, który pokazuje, jak powinna wyglądać struktura opinii, jak powinny wyglądać jej elementy formalne. Przy czym jest tutaj też zastrzeżenie, że opinia nie ma jednej ustawowo narzuconej formy, zaś sugestie uwzględniają standard funkcjonujący w praktyce rynkowej, no ale należy założyć, należy mniemać, że zasadniczo dobrze, żeby te elementy treściowe, żeby te… te klocki, z których ta opinia ma się składać, raczej w każdej opinii były, no dla tego, żeby… no dla tego, że wtedy ona, jak rozumiem, będzie uznawana za kompletną.
Struktura i forma opinii
To, co może też jest istotne i to, na co warto zwrócić uwagę, to to, że jest tam też takie zastrzeżenie, że należy przyjąć, że stan faktyczny opisany w zadaniu egzaminacyjnym stanowi podstawę do wydania opinii. W przygotowywanej w trakcie egzaminu opinii nie ma potrzeby przepisywania stanu faktycznego z treści zadania. No dobre i to, nie? Nie trzeba będzie poświęcać czasu, tych kilkunastu zapewne co najmniej minut, żeby przepisać to, co w zadaniu jest. Jak rozumiem, wystarczy wtedy napisać, że stan faktyczny został przedstawiony w zadaniu i nie ma tutaj potrzeby jego powielania.
Na pewno będziemy jeszcze w różnych naszych kanałach komunikacyjnych, w różnych formach – podczas podcastów, webinarów – rozkładać na czynniki pierwsze tę część pisemną egzaminu, zwłaszcza te zadania egzaminacyjne w postaci skarg, skarg kasacyjnych, opinii. Na razie to tyle o tej części. Spodziewajcie się w przyszłości na pewno więcej materiałów z tego zakresu. Natomiast tutaj no wspomnijmy jeszcze oczywiście o tym, że mamy także, jako drugi dokument, mamy także przykładowe pytania na część ustną egzaminu. I muszę powiedzieć, że te pytania – bo jest ich 12 podanych przykładowo – też są różne, tak? I moja pierwsza obserwacja jest taka, że te pytania są oczywiście na różnym poziomie i na różnym stopniu skomplikowania, ale nie są to pytania, póki co na razie, na podstawie tych przykładów oceniając, jakoś szczególnie skomplikowane, tak? Duża część z nich też ma formę takich jak gdyby krótkich mini… minikazusów, tak?
Część ustna – przykładowe pytania
Moja obserwacja też jest taka, że do tej pory chyba więcej obaw z reguły dotyczyło części ustnej egzaminu. Tymczasem mam wrażenie, że według nowych zasad to być może ta część ustna będzie łatwiejsza niż ta część pisemna. Dlatego, że naprawdę te zadania otwarte na części pisemnej, myślę, że będą o wiele trudniejsze niż… niż dotychczas. No ale wracając do tej części ustnej, no to mamy 12 przykładowych pytań. Tak jak już mówiłem, to częściowo są takimi minikazusami i to raczej takie dosyć proste minikazusy, no bo przykładowo pierwsze pytanie z brzegu: zgłosił się do pani, do pana Jan Wolny, który w tym roku, kilka miesięcy wcześniej, zarejestrował i rozpoczął jednoosobową działalność gospodarczą. Nie miał zamiaru być czynnym podatnikiem VAT i chciał korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, gdyż nie planował działalności w dużych rozmiarach. Dowiedział się kilka dni temu, że jeśli nie zgłosił urzędowi skarbowemu, że chce być zwolniony z podatku, to musi zapłacić podatek z odsetkami i surowe kary. Jan Wolny nie składał takiego oświadczenia i obawia się konsekwencji. Proszę wyjaśnić, czy faktycznie Jan Wolny miał obowiązek rejestracji jako czynny podatnik VAT. Proszę wskazać, o co należy jeszcze zapytać pana Jana, żeby prawidłowo ustalić jego obecny status w zakresie podatku od towarów i usług. No i to pytanie wydaje się dosyć proste, tak? No bo jak się wie, gdzie szukać, no to wystarczy sięgnąć do artykułu 113 i pewnie w pierwszej kolejności powiemy temu panu Janowi, że to zasadniczo nieprawda, co mu mówią, bo jeśli on zaczynał działalność, to z mocy prawa był zwolniony z VAT-u, no chyba że prowadził jakąś działalność wyłączającą go ze zwolnienia i o to właśnie pewnie należałoby go dopytać. Czyli o to, czy nie prowadzi, czy nie wykonuje jakiś czynności wskazanych w artykule 113 ustęp 13, bo to są właśnie rzeczy, których nie wiemy tutaj, z opisu kazusu, a o to należałoby się go zapytać, żeby… żeby wiedzieć, czy on faktycznie był zwolniony, był zwolniony od podatku od towarów i usług. Więc no pytanie, moim zdaniem, jest stosunkowo proste.
Ale, oprócz takich pytań będących takimi minikazusami, to mamy tam również pytania, które no wywołują pewne uczucie déjà vu. Bo egzamin miał być bardziej praktyczny, miał sprawdzać i weryfikować wiedzę i umiejętność stosowania przepisów przez kandydata, a tymczasem są tam takie pytania trochę w starym stylu, tak? No bo na przykład pytanie drugie: prosę scharakteryzować instytucję pełnomocnictwa ogólnego w ordynacji podatkowej. Do czego uprawnia, w jaki sposób je zgłosić, od kiedy do kiedy obowiązuje, jakie są skutki jego ustanowienia? No to taka trochę wyliczanka, opisywanka, tak? No nie do końca takie pytanie praktyczne. Albo na przykład pytanie numer trzy: proszę wyjaśnić pojęcia „ulgi podatkowe” oraz „ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych” oraz wskazać różnicę w trybie stosowania obu instytucji. No to też takie pytanie trochę opisowe, tak? Owszem, no jest tam „porównaj”, czyli… znaczy „wskaż… wskaż różnicę”, czyli no gdzieś tam trzeba być trochę kreatywnym, ale to też pytanie, które w dużej mierze bazuje na… na nie wiem no… na samej treści przepisu, a nie na jego jakiejś praktycznej aplikacji.
Tutaj swoją drogą też takie pytanie, które chyba jeszcze nie jest do końca wyjaśnione, a mianowicie takie, czy na egzaminie ustnym będzie można korzystać z przepisów tylko w trakcie przygotowywania się do odpowiedzi, czy również w trakcie samego odpowiadania? No bo to robi różnicę, jeżeli chodzi o odpowiedź na pytanie typu dwa, czy na pytanie typu trzy, które tutaj przed chwilą przytoczyłem.
Różny zakres pytań – rola szczęścia przy losowaniu
Kolejna refleksja, która się nasuwa po przejrzeniu tych pytań przykładowych do części ustnej, to taka, że można też bardzo różnie trafić, jeżeli chodzi o zakres pytania. No bo przykładowo to pierwsze pytanie, które czytałem dotyczące VAT-u, no to jest raczej dosyć takie wąskie, tak? Ale weźmy sobie na przykład pytanie numer osiem i pytanie numer dziewięć, tak? Pytanie numer osiem: Anna Nowak, nieprowadząca działalności gospodarczej, kupiła w Niemczech używany samochód osobowy od osoby prywatnej za 100 000 zł. Umowę podpisano w Niemczech, a samochód w chwili zawarcia umowy znajdował się w Niemczech, miał już przejechane 30 000 km, a od pierwszej rejestracji upłynęły 3 lata. Po dwóch miesiącach właścicielka sprzedała samochód w Polsce za 110 000 zł. Proszę ocenić skutki podatkowe transakcji w kontekście akcyzy, PCC, podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego, a więc czy powstaje obowiązek podatkowy i krótko przedstawić podstawowe zasady dotyczące rozliczenia podatku i ustalenia jego wysokości. No to pytanie, to jest niezła kobyła mówiąc kolokwialnie, tak? No bo trzeba zerknąć do ustawy o VAT, żeby ustalić, czy tam mamy do czynienia z nowym środkiem transportu czy nie. Jak ustalimy, że nie, no to wtedy trzeba zerknąć do ustawy o PCC i popatrzeć na aspekt terytorialny, żeby określić, jak te przepisy działają i czy jest polskie PCC czy nie. Potem trzeba sięgnąć do przepisów dotyczących podatku dochodowego, przychody ze… ze zbycia rzeczy ruchomych, no bo jest zastrzeżenie, że podatnik nie prowadził działalności gospodarczej. No ale zobaczcie, że trzeba co najmniej trzy ustawy podatkowe tutaj prze… a, nie, przepraszam, jeszcze akcyzę mamy. Więc jeszcze czwarta akcyza… więc jeszcze czwarta czwarta ustawa podatkowa i no to pytanie równie dobrze mogłoby robić za cztery pytania, tak? Bo mamy tutaj cztery odrębne kwestie do przeanalizowania i przygotowanie się do odpowiedzi na to pytanie, to jest zupełnie inny nakład pracy niż przygotowanie się do odpowiedzi na to pierwsze pytanie o zwolnienie z VAT-u, tak?
I dostać to pytanie, a takie pytanie, to naprawdę jest bardzo duża różnica i jeżeli chodzi o o jakość i charakter zestawu egzaminacyjnego, tak? Zresztą notabene można powiedzieć, że no nie mamy tutaj też wszystkich informacji podanych w pytaniu, bo chociażby nie ma pojemności silnika i nie jesteśmy w stanie odpowiedzieć na tak do końca na pytanie dotyczące akcyzy. No nie wiem no, podobnie jest na przykład, jeżeli chodzi o pytanie numer 10, bo pytanie numer 10 brzmi tak: przedstaw skutki podatkowe prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej we własnym mieszkaniu, w którym jednocześnie zamieszkuje. Rozważ zarówno sytuację, gdy aktywność przedsiębiorcy polega głównie na pracy online oraz spotkaniach poza mieszkaniem, jak i sytuację, gdy przedsiębiorca wykonuje w mieszkaniu czynności fizyczne, przechowuje tam narzędzia i korzysta z wydzielonego pomieszczenia, na przykład warsztatu lub magazynu.
No i tutaj znowu mamy co najmniej trzy ustawy do przeanalizowania, no bo powinniśmy się zastanowić, co w kontekście podatku dochodowego, ewentualnego rozliczania kosztów, co w kontekście podatku od towarów i usług, czyli ewentualnego odliczenia, no i co w kontekście podatku od nieruchomości, czyli czy fakt wykorzystania mieszkania w jakiejś części do działalności gospodarczej powoduje zmianę zasad opodatkowania tego lokalu podatkiem od nieruchomości. No i takie pytania, jeżeli się trafią w zestawach, są obszerne. Ja nie mówię, że one są trudne, tylko one będą wymagały znacznie większej ilości czasu na przygotowanie się do odpowiedzi niż chociażby to pierwsze przykładowe pytanie, więc no tutaj też po prostu nie wiemy jeszcze, jaka będzie praktyka, jeżeli chodzi o układanie tych zestawów egzaminacyjnych, tak? No bo jeżeli na przykład będzie taka praktyka, że w każdym zestawie to będzie jedno takie pytanie właśnie duże przekrojowe, a inne będą miały charakter bardziej specjalistyczny, węższy, no to okej, ale jeżeli na przykład ktoś trafi trzy takie pytania przekrojowe i trzy wąskie, no to można powiedzieć, że ma pecha, nie? A jak ktoś trafi sześć wąskich, no to będzie miał dobry zestaw. Nie wiadomo, jaka będzie praktyka, nie wiadomo, jak to będzie wyglądać, ale to dalej może się okazać, że całkiem sporo będzie zależało od szczęścia przy wylosowaniu zestawu.
Procedura, KKS i wykładnia prawa w części ustnej
I jeszcze jedna ostatnia już refleksja po przeanalizowaniu, czy bardziej po przejrzeniu tej listy przykładowych pytań, mianowicie można zauważyć, że mamy wśród tych przykładowych pytań pytania, które dotyczą procedury podatkowej, pytania, które dotyczą odpowiedzialności karnej skarbowej, no i mamy pytania, które dotyczą źródeł i wykładni prawa. No bo przykładowo, tak? Mamy pytanie numer cztery: proszę wyjaśnić pojęcie vacatio legis, wskazać podstawową regulację prawną dotyczącą vacatio legis, zakres zastosowania oraz odnieś się do orzecznictwa dotyczącego polskiego prawa podatkowego, jakie mogą być skutki naruszenia zasad dotyczących vacatio legis. Mamy pytanie 12: organ odwoławczy doszedł do wniosku, że decyzja, od której podatnik złożył odwołanie, jest prawidłowa merytorycznie. Organ podatkowy pierwszej instancji omyłkowo doręczył decyzję podatnikowi, a nie pełnomocnikowi. Wobec faktu, że pełnomocnik podatnika złożył odwołanie, organ odwoławczy uznał, że naruszenie przepisów proceduralnych nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W efekcie organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Proszę ocenić prawidłowość działania organu odwoławczego, ewentualnie wskazać prawidłowy tryb jego działania i treść potencjalnego rozstrzygnięcia, jeżeli stanowisko organu podatkowego było nieprawidłowe, to jaki zarzut powinien sformułować pełnomocnik w przypadku złożenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego i o jakie rozstrzygnięcie sądu pełnomocnik powinien wnioskować.
I zwróćcie uwagę na to, że te przykładowe pytania, które przed chwilą odczytałem – pierwsze z nich dotyczyło źródeł i wykładni prawa, drugie z nich dotyczyło procedur podatkowych – to są materie egzaminacyjne wedle ustawy, natomiast to nie są materie egzaminacyjne, które wedle projektu rozporządzenia miały być przedmiotem egzaminu ustnego. Wiemy oczywiście, że Krajowa Rada Doradców Podatkowych wnioskowała o to, opiniując projekt rozporządzenia, żeby między innymi właśnie procedury, wykładnię, ale także i prawo korporacyjne uwzględnić w części ustnej egzaminu, no i tak się zastanawiam, czy komisja w ten sposób, publikując te przykładowe zadania, które no mają walor takiego quasi obowiązującego, trochę nie postawiła ministra finansów pod ścianą, tak? No bo skoro w przykładowym zestawie pytań na ustny mamy wykładnię i procedurę, no to chyba nie daje ministrowi wyjścia i będzie musiał on włączyć te dziedziny do materii objętych częścią ustną egzaminu, no bo nie wyobrażam sobie za bardzo sytuacji takiej, że w rozporządzeniu będzie postanowione, że tylko materialne prawo podatkowe wraz z analizą i tylko międzynarodowe prawo podatkowe wraz z analizą, a w przykładowych zadaniach mamy ewidentnie przykładowe zadania z innych dziedzin prawa, no bo… no bo tego pytania o procedurę nie da się podciągnąć pod materialne prawo podatkowe, pytania o vacatio legis, no też się nie da podciągnąć pod materialne prawo podatkowe, a no chyba nie może być sprzeczności pomiędzy zakresem wynikającym z rozporządzenia a zakresem wynikającym z tej uchwały komisji zawierającej przykładowe pytania i zadania egzaminacyjne.
Notabene nie ma wśród tych przykładowych pytań i zadań egzaminacyjnych międzynarodowego prawa podatkowego, bo nie widzę tam nie widzę tam za bardzo pytań, które by się do tego zakresu odnosiły.
Podsumowanie
Czas pokaże, jak to rozporządzenie ostatecznie będzie wyglądać, no ale wydaje mi się, że jednak procedury podatkowe, szeroko rozumiane, i źródła prawa i wykładnia prawa, nadal będą musiały być w części ustnej egzaminu uwzględnione. Na pewno będziemy jeszcze w różnych naszych kanałach omawiać szczegółowo różnego rodzaju aspekty związane z przykładowymi pytaniami i zadaniami, zarówno na część pisemną, jak i na część ustną egzaminu, a tymczasem to tyle.
Jeśli zajmujesz się zawodowo podatkami – w szczególności prowadzisz biuro rachunkowe, jesteś doradcą podatkowym lub radcą prawnym bądź adwokatem – dołącz do Klubu Dzień Dobry Podatki.
Klub to abonament na comiesięczne szkolenia „Dzień Dobry Podatki” oraz forum dyskusyjne, na którym codziennie wspieramy się w pracy z podatkami.
Sprawdź więcej szczegółów TUTAJ.
