fbpx
Art 176 Powtarzające się świadczenia niepieniężne

Art. 176 KSH – powtarzające się świadczenia niepieniężne w spółce z o.o.

Cyklu o spółce z o.o. ciąg dalszy.

Po Waszych namowach wziąłem „na tapet” tzw. „powtarzające się świadczenia niepieniężne” (czyli wypłaty ze słynnego już art. 176 Kodeksu spółek handlowych).

To ciekawy sposób na uniknięcie składki zdrowotnej, ale zaminowany kilkoma pułapkami, o których nie mówi się wystarczająco głośno.

Jeśli rozważasz wprowadzenie takiego sposobu transferu środków ze spółki z o.o. do wspólnika (u siebie, czy u swojego klienta) – obejrzyj koniecznie najnowszy odcinek Podcastu.


O co chodzi z tym art. 176 KSH?

Przepis ten pozwala nałożyć na wspólnika obowiązek wykonywania powtarzających się świadczeń niepieniężnych na rzecz spółki. W umowie spółki trzeba wtedy oznaczyć okres, na jaki ten obowiązek jest nakładany i zakres tego obowiązku, zakres czynności, które wspólnik powinien wykonywać na rzecz spółki. Za te świadczenia należy się wynagrodzenie i to wynagrodzenie ma być wypłacane także wtedy, kiedy sprawozdanie finansowe spółki nie wykazuje zysku, inaczej niż dywidenda.

Od razu widać, że jest to pewien plus, bo nawet kiedy nie ma zysku, te świadczenia, to wynagrodzenie może być do wspólnika przelewane. Z drugiej strony jest to pewien minus.

Młoda, startująca spółka, która nie ma jeszcze wolnych środków pieniężnych, i tak będzie musiała płacić wynagrodzenie za świadczone przez wspólnika usługi, za wykonywane czynności. I to świadczenie na rzecz wspólnika musi być rynkowe.

Jaki podatek dochodowy?

Zacznijmy od podatku dochodowego.

Przychody z powtarzających się świadczeń niepieniężnych są, jako przychody z innych źródeł, objęte skalą podatkową, czyli 12 proc. i 32 proc. z progiem 120 tys. i kwotą wolną 30 tys. złotych.

Są to bardzo atrakcyjne zasady opodatkowania. Wspólnik rozlicza się tutaj samodzielnie w zeznaniu rocznym, spółka nie potrąca podatku, po zakończeniu roku podatkowego wysyła tylko do wspólnika PIT-11.

Ponieważ jest to skala podatkowa, od razu widać, że nie można „przekombinować”, ponieważ przychody z tytułu powtarzających się świadczeń niepieniężnych łączą się z innymi przychodami opodatkowanymi skalą podatkową, np. wynagrodzeniem członka zarządu, o którym to mówiłem w poprzednim odcinku Podcastu.

Okazuje się zatem, że jeżeli nałożymy na wspólnika obowiązek wykonywania powtarzających się świadczeń niepieniężnych za wynagrodzeniem np. 10 tys. złotych miesięcznie wspólnik ten „dobije” w taki sposób do progu 120 tys.

Ale jeżeli dodatkowo przyznamy temu wspólnikowi – jako członkowi zarządu – wynagrodzenie z tytułu powołania, załóżmy w tej samej wysokości, to nagle się okaże, że burzymy całą atrakcyjność tej struktury. Drugie 120 tys. będzie wtedy opodatkowane 32-procentową stawką PIT.

Sposób ustanowienia świadczeń z art. 176 KSH

Po pierwsze, takie powtarzające się świadczenia niepieniężne powinny być ustanowione w umowie spółki, co oznacza konieczność zmiany tej umowy.

I to zmiany, która ma być dokonana za pośrednictwem notariusza, tzn. tutaj system S24 nam nie zadziała. Konieczne jest także zgłoszenie zmiany do KRS, więc po pierwsze będą to koszty, po drugie czas oczekiwania, ponieważ decydujący dla nas moment to będzie moment wpisu tej zmiany do KRS. Dopiero od tego czasu zmiana będzie skuteczna i dopiero od tego momentu wspólnik świadczy usługi i otrzymuje za nie wynagrodzenie.

W umowie spółki trzeba wpisać okres, w jakim wspólnik będzie świadczył swoje usługi. Moim zdaniem można wpisać „bezterminowo”, ale także trzeba oznaczyć, jak często wspólnik będzie wykonywał te czynności.

To, przed czym przestrzegam, to wpisywanie, uzależnianie wynagrodzenia od zysku.

Pamiętajmy, że wynagrodzenie za powtarzające się świadczenia niepieniężne powinno być wypłacane niezależnie od zysku – nawet jeśli tego zysku nie ma.

Po drugie przestrzegam przed określaniem tego wynagrodzenia jako procentu przychodów czy procentu zysku. W niektórych przypadkach się to sprawdzi, ale w większości będzie nierynkowe, bo nie ma takiej praktyki na rynku, żeby wynagrodzenia za większość czynności, które można wyobrazić sobie, że są wykonywane na rzecz spółki, były określane jako procent przychodu czy zysku.

Oczywiście w pewnych obszarach, typu pośrednictwo handlowe, jest to naturalne, wynagrodzenie menadżerów również, natomiast generalnie, jeśli mówimy o usługach marketingowych, doradczych, konsultingowych, programistycznych, medycznych nie ustanawia się wynagrodzenia jako udziale w zyskach czy przychodach.

Obowiązek powtarzających się świadczeń niepieniężnych obciąża konkretne udziały, czyli przechodzi na nabywcę, jeśli zdecydowalibyśmy się zbyć te udziały. Warto więc w umowie spółki oznaczyć, które konkretnie udziały obciąża, wtedy można sobie wyobrazić zbycie tych nieobciążonych udziałów. Ważne, że obowiązek można nałożyć na jednego bądź na niektórych wspólników – nie tak jak przy dopłatach, kiedy w tym obowiązku powinni partycypować wszyscy.

Jakie świadczenia (usługi) mogą być objęte art. 176 KSH?

Po pierwsze i będzie zrozumiałe, muszą to być świadczenia, które faktycznie są wykonywane przez wspólnika.

Po drugie usługi powinny być spółce faktycznie potrzebne. To ważne z punktu widzenia kosztów uzyskania przychodów.

Po trzecie: ważne są charakter i rodzaj tych czynności.

Świadczenia te nie mogą być jednorazowe. Skoro mówimy o powtarzających się świadczeniach niepieniężnych, to nie może być np. napisanie artykułu czy przygotowanie jakiegoś posta na Facebooku, czy przygotowanie sprawozdania, sporządzenie sprawozdania finansowego, bo to są czynności jednorazowe.

Nie mogą być także – o tym się niestety często zapomina – czynności ciągłe, czyli nie może to być oddanie np. lokalu, oddanie nieruchomości spółce do używania. Nie może to być także pełnienie jakiejś funkcji w spółce jako ciągła czynność. Wątpliwe byłoby także np. prowadzenie księgowości – to czynność ciągła.

Warto jest zatem opisywać te czynności w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że mają charakter powtarzalny, czyli np. nie prowadzenie profilu spółki na Facebooku czy innych mediach społecznościowych, ale przygotowanie czterech czy sześciu postów miesięcznie czy przygotowanie jednego posta na tydzień. Nie „prowadzenie kadr i płac”, ale np. „przygotowanie w spółce dokumentacji kadrowo-płacowej raz na miesiąc”. Nie „prowadzenie księgowości”, tylko: wyszczególniamy określone czynności, które są wykonywane raz na określony czas.

Nie może to być sporządzenie sprawozdania finansowego, ale może to być sporządzanie sprawozdania raz na rok. Tak, aby pokazać, że to nie jest czynność jednorazowa i nie jest to jednocześnie czynność ciągła.

Możemy sobie również wyobrazić czynności doradcze / konsultingowe (znów nie jako czynność ciągła jak np. doradzanie w zakresie eksportu towarów na rynki wschodnie, ale np. przeprowadzenie dwóch konsultacji miesięcznie, jednej konsultacji na kwartał).

Mogą to być także czynności, które wspierają spółkę w świadczeniu usług dla klientów tej spółki. Przykładowo – jeżeli spółka zajmuje się tłumaczeniami, to wspólnik może w ramach powtarzających się świadczeń niepieniężnych wykonywać na rzecz klientów spółki takie tłumaczenia.

I znów: trzeba wskazać konkretną częstotliwość, czyli np. wykonywanie czterech czy od dwóch do czterech tłumaczeń miesięcznie. Możemy mówić o usługach projektowych, usługach medycznych, prawnych, usługach, doradztwa podatkowego. Ważne, że nie mogą to być usługi zarządzania – rezerwujemy sobie je, co do zasady, na czynności członka zarządu na tzw. powołaniu.

Ciekawym pomysłem jest wprowadzenie w umowie spółki generalnej klauzuli, że czynności będą wykonywane w określonej częstotliwości, ale w razie zapotrzebowania zarząd spółki może zwrócić się do wspólnika o częstsze wykonywanie tych czynności (czy wykonanie jakichś dodatkowych czynności – no właśnie – ad hoc ze względu na bieżące zapotrzebowanie spółki).

Uważaj na VAT!

Uważajmy na VAT, ponieważ wspólnik świadczący usługi w ramach powtarzających się świadczeń niepieniężnych będzie VAT-owcem – takie jest stanowisko organów podatkowych. Można się zastanawiać, czy na gruncie art. 15 ust. 3 ustawy o VAT nie dałoby się uznać, że jednak nie jest – ale takie stanowisko KIS „panuje” w tej chwili.

Co do zasady, po przekroczeniu 200 tys. zł obrotu wartości usług świadczonych rocznie przez wspólnika na rzecz spółki (w przypadku niektórych usług, np. usług doradczych, już od pierwszej złotówki) ten wspólnik stanie się podatnikiem VAT i będzie fakturował spółkę za swoje usługi.

W większości przypadków nie będzie to rodziło problemu, trzeba po prostu o tym pamiętać. W niektórych jednak, jeśli spółka nie może odliczyć VAT czy nie może odliczyć całego VAT od tych usług, to będzie problem, ponieważ będziesz tracić na VAT, który musisz zapłacić do urzędu skarbowego jako wspólnik, podczas gdy spółka całego tego podatku nie odliczy.

W takim przypadku trzeba również pamiętać o niuansach sposobu płatności przez spółkę. Płatność co do zasady powinna być wtedy dokonywana na rachunek z tzw. Białej Listy VAT. Trzeba zatem też pamiętać o wszelkich sankcjach, które wiążą się z naruszeniem tych zasad.

Czy wynagrodzenie za świadczenia z art. 176 KSH będą kosztem dla spółki?

Gdyby wynagrodzenie miało nie być dla spółki kosztem, to cała konstrukcja traci sens.

Jednym zdaniem: wynagrodzenie z art. 176 KSH może być kosztem – na ogólnych zasadach. Jeśli tylko koszt jest wydatkiem poniesionym w celu osiągnięcia przychodów, zabezpieczenia albo zachowania źródła przychodów, to nie powinno być z tym problem. Generalnie ten wydatek powinien być zatem związany z działalnością gospodarczą, przyczyniać się do tego, że źródło przychodów zostanie zachowane, zabezpieczone albo wprost związany być z osiąganiem przez spółkę przychodów.

Odpowiednie udokumentowanie świadczeń

Jak wynika z wieloletniej praktyki organów podatkowych, usługi, które świadczy wspólnik, powinny być należycie udokumentowane. To nie wynika wprost z przepisów, ale niestety taka jest praktyka i nie inaczej jest w przypadku powtarzających się świadczeń niepieniężnych. Szczególnie, jeśli mówimy o usługach niematerialnych takich jak usługi doradcze, usługi konsultingowe.

Warto zadbać o to, żeby po wykonaniu usług pozostały np. raporty z ich wykonania, korespondencja mailowa z klientami spółki itd.

Jeżeli wykonano np. usługę projektową, to zakładamy, że powinien powstać jakiś projekt. Jeżeli była usługa marketingowa, to mamy np. raport, również jakieś rekomendacje, jakiś opis kampanii reklamowej, która została przeprowadzona. Jeżeli mówimy o usługach programistycznych, to zapewne będzie jakiś kod i inne dowody wykonania tej usługi. To jest kluczowe dla obrony zaliczenia takiego wynagrodzenia w spółce do kosztów uzyskania przychodów.

Ukryta dywidenda? Chyba problem z głowy

Czy wynagrodzenie wypłacane wspólnikowi na podstawie art. 176 KSH może być tzw. ukrytą dywidendą i przez to „wypaść” z kosztów uzyskania przychodów?

Potencjalnie mógłby to być problem. Na moment nagrywania tego odcinka (sierpień 2022 r.) Ministerstwo Finansów zapowiedziało uchylenie przepisów o ukrytej dywidendzie. Jeśli tak się stanie, ten problem przestanie istnieć.

A ukryte zyski w Estońskim CIT?

Pytanie, czy dla spółek, które są na tzw. estońskim CIT, takie wynagrodzenie może być ukrytym zyskiem wspólnika i podlegać opodatkowaniu?

Nie uważam, żeby była jakaś specjalna różnica między powtarzającymi się świadczeniami niepieniężnymi a każdą inną usługą świadczoną przez wspólnika na rzecz spółki. Generalnie, jeżeli to świadczenie jest potrzebne, jeżeli i tak zostałoby nabyte przez spółkę na rynku, jeżeli wynagrodzenie ma charakter rynkowy, to nie powinno być wątpliwości, że nie może być mowy o jego kwalifikacji jako ukryty zysk.

Z drugiej strony ukryte zyski w estońskim CIT to takie świadczenia, które są w jakiś sposób powiązane z zyskiem – tak przynajmniej stanowi przepis. Czy powtarzające się świadczenia niepieniężne, które są wypłacane niezależnie od zysku, aby na pewno mogą się potencjalnie mieścić w kategorii ukrytych zysków?

Jest to ciekawa koncepcja, ale myślę, że trudna do obrony.

Jeśli interesuje Cię temat Estońskiego CIT, to sprawdź koniecznie moją propozycję kompletnego kursu online „od A do Z” – „Wszystko o Estońskim CIT”

Art. 176 KSH to ciekawa opcja, ale nie „przekombinuj”!

Powtarzające się świadczenia niepieniężne to ciekawa opcja, ale nie przekombinuj i przeanalizuj, czy to ci się na pewno opłaci i czy „skórka jest warta wyprawki”.

  1. Jeśli skumulujesz za dużo świadczeń, wynagrodzeń, przychodów opodatkowanych skalą podatkową, to możesz wejść w stawkę 32 proc.
  2. Zwróć uwagę na VAT.
  3. Pamiętaj o tym, że nie wszystkie świadczenia, które wykonujesz na rzecz spółki, mogą być uznane za powtarzające się świadczenia niepieniężne.
  4. Pamiętaj o mniejszej elastyczności w ustalaniu zakresu zlecenia czy w ustalaniu stawek wynagrodzenia, niż w przypadku „standardowych” usług świadczonych standardowo i fakturowanych na rzecz spółki.
  5. Pamiętaj również o kosztach notariusza, zmianach w KRS, być może o kosztach prawnika, który asystuje przy tych czynnościach.
  6. Wreszcie pamiętaj o tym, że dziś – w sierpniu 2022 roku – nie ma składki zdrowotnej, ale przykład spółki celebrytki, czyli spółki komandytowo-akcyjnej, pokazuje, że ta składka może się w każdej chwili pojawić.
  7. Zastanów się, czy w danym przypadku bardziej atrakcyjną formą nie będzie świadczenie tych usług w ramach działalności gospodarczej i opodatkowanie ich np. ryczałtem.

Popatrzmy na koniec na przykład liczbowy.

Wyobraźmy sobie, że świadczysz na rzecz swojej spółki usługi szkoleniowe, które są ryczałtowo opodatkowane stawką 8,5 proc. Załóżmy, że roczne wynagrodzenie za te usługi to 300 tys. złotych. Płacisz wtedy miesięcznie około 560 zł składki zdrowotnej, no i ryczałt 8,5 proc.

W skali roku składka zdrowotna, w stosunku do tych 300 tys. przychodów, to jest jakieś 2,2 proc. Czyli składka zdrowotna plus 8,5 proc. podatku – daj razem ok. 10,7 proc. wszystkich obciążeń.

Do tego oczywiście może jeszcze dojść ZUS, choć na początku go nie będzie, a później będzie obniżony. Nawet jednak ze składkami emerytalno-rentowymi mamy bardzo atrakcyjną stopę opodatkowania. Przy powtarzających się świadczeniach niepieniężnych na te kwoty wynagrodzenia wpadalibyśmy już w drugi przedział skali podatkowej, czyli w 32 proc.

4 komentarze

  • Grażyna

    Witam serdecznie. Bardzo proszę o krótką odpowiedź. Czy jako małe Biuro Rachunkowe – założę Spółkę z o.o. ( 2 Wspólników) nie zatrudnię pracowników, lecz jako Wspólnik oraz członek Zarządu będę świadczyć świadczenia niepieniężne , powtarzające się w każdym miesiącu od dnia 15- 25 każdego miesiąca . Będą to czynności na rzecz Spółki – księgowania dokumentacji kontrahentów . Rozliczenia ZUS- kontrahentów, itp. Z tego tytułu Spółka uzyskiwać będzie przychody zgodnie z umowami z kontrahentami. Ja jako Wspólnik w Spółce również będę dla Spółki świadczyła księgowość, wypiswała faktury sprzedaży. Czynności te również wSpółce nie będą ciągle w ciagu miesiąca lecz w przeciągu kilku dni w miesiacu , w godzinach dowolnych .Nie będzie to czynność ciągła. Czy będzie to prawidlowe określenie – świadczeń : powtarzające się księgowania okresowe dokumentów na rzecz Spółki i dla Spółki . Oczywiście inne czynności Wspólnika również wystepują jako powtarzajace się : rozliczenia kardowo-płacowe w firmach , sprawozdania statystyczne do GUS raz w miesiacu, Wspólnikiem bedę w Spółce – wiec czynności zarządcze , organizacyjne ,reprezentacji Społki – będą spełniane nie w ramach świadczeń niepieniężnych , lecz w ramach obowiazków w zarządzie. Im wiecej czytam ,tym wiecej pojawia się pytań i niepewności. Muszę opracować harmonogram świadczeń w Spółce, zakres, doprecyzować umowę Spółki przed zawiazaniem u Notariusza. Bardzo proszę – określić , czy moje rozumowanie jest prawidłowe ? Z powazaniem Grażyna. Dziękuję.

    • Michał

      Generalnie rozumowanie jest prawidłowe, choć prawidłowe ustalenie tych wszystkich czynności w ramach art. 176 KSH będzie wyzwaniem (co innego zaplanować część swojej pracy w ramach 176, a co innego całość). Pytanie, czy w takiej sytuacji (brak pracowników) – nie opłaci Wam się bardziej ryczałt? Zakładam, że macie to przeliczone, jeśli nie, to zapraszam do mojego Kalkulatora (https://fundamenty.dziendobrypodatki.pl)

  • Grażyna

    Dziekuję za odpowiedż. Obecnie usługi biur rachunkowych na ryczałcie , to 17 % lub 15% ( nie 8,5% ):Jak wskazał Dyrektor KIS w wydanej interpretacji aby podatnik mógł zastosować 15 proc. stawką ryczałtu powinien spełnić dwie przesłanki:

    zatrudnić osobę fizyczną,
    osoba zatrudniona powinna wykonywać czynności związane z istotą zawodu wykonywanego przez pracodawcę.
    oprócz tego bedąc na ryczałcie – uzyskane obroty > 60 tys – do 300 tys -płacić trzeba składkę zdrowotną 559,89 zł miesięcznie . , oprócz tego ryczałt od obrotów inp przy obrocie 200 tys w roku ryczałt wyniesie : 30 000,00 bez odliczenia składki zdrowotnej, bez kosztów pracowniczych . Ogółem -bardzo źle. Dlatego pozwoliłam sobie prosić Pana o uwagę w moim zapytaniu. Obstaję przy tym ,że Spółka z o.o. będzie dla mnie najlepszym wyborem. Poradzę sobie ze wszystkimi czynnościami. Lecz do Pani Notariusz musimy iść z gotową umową Spółki. Art 176 Ksh – jest trudnym zagadnieniem -Obawiam sie ,żę doprecyzowanie szczegółów w umowie ( zakres, harmonogram prac, czasowość, obciażenie udziałów, wynagrodzenie ) sprawi mi dużo trudności i wątpliwości. Nie znalazłam nigdzie wzorca opisowego, który mogłabym wykorzystać w redagowaniu umowy Spółki. Bardzo Pan mi w tym pomógł.za co serdecznie dziękuję. Jeżeli jeszcze mogę prosić o cenne uwagi , to proszę. Z góry dziękuję Grażyna .

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *